Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы Қазақ тілі (оқыту қазақ тілінде) 3-сынып

Қалыптастырушы бағалауға арналған

тапсырмалар жинағы

Қазақ тілі

(оқыту қазақ тілінде)

3-сынып

Астана, 2018 ЖОБА

Құрметті мұғалім!

Аталған тапсырмалар жинағы білім беру мазмұнын жаңарту аясында мұғалімдерге
көмек құралы ретінде құрастырылды. Бұл мұғалімдердің ұжымдық жұмысының нәтижесі.
Бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар қалыптастырушы бағалауды
өткізуге, сабақты жоспарлауға, ұқсас тапсырмаларды құрастыруға және іріктеп алуға, оқу
мақсатына жетуге қатысты сындарлы кері байланыс беруге көмектесетін үлгі болып
табылады.
Жинақтың ұсынылған сипаты сізге білім алушының қажеттілігі мен мүмкіндігін
есепке ала отырып, тапсырмаларға толықтырулар мен өзгерістер енгізуіңізге,
бейімдеуіңізге мүмкіндік береді.
Қосымша материалдарды (нұсқаулықтар, таныстырылымдар, жоспарлар және т.б.),
форумдағы талқылауларды және бейне нұсқауларды сіз «Назарбаев Зияткерлік мектептері»
ДББҰ smk.edu.kz ресми сайтынан таба аласыз.

Жемісті жұмыс пен шығармашылық табыс тілейміз!

Жинақ негізгі мектеп мұғалімдеріне, әдіскерлерге, критериалды бағалау бойынша
өңірлік және мектеп үйлестірушілеріне, басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Жинақты дайындау барысында ресурстар (суреттер, мәтіндер, бейне және аудио
материалдар, т.б.) қолжетімді ресми интернет-сайттардан алынды. Жинақ коммерциялық
емес мақсатта құрастырылған.

ЖОБА

Мазмұны

1-ТОҚСАН ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

Бөлім: Тыңдалым және айтылым ………………………………………………………………………………………………… 4

Бөлім: Оқылым …………………………………………………………………………………………………………..9

Бөлім: Жазылым ………………………………………………………………………………………………………………………. 13

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы …………………………………………………………………………………….. 18

2-ТОҚСАН ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 21

Бөлім: Тыңдалым және айтылым ………………………………………………………………………………………………. 21

Бөлім: Оқылым ………………………………………………………………………………………………………………………… 26

Бөлім: Жазылым……………………………………………………………………………………………………….31

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы …………………………………………………………………………………….. 35

3-ТОҚСАН ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 39

Бөлім: Тыңдалым және айтылым ………………………………………………………………………………………………. 39

Бөлім: Оқылым ………………………………………………………………………………………………………………………… 42

Бөлім: Жазылым ………………………………………………………………………………………………………………………. 46

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы……………………………………………………………..51

4-ТОҚСАН ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 56

Бөлім: Тыңдалым және айтылым ………………………………………………………………………………………………. 56

Бөлім: Оқылым ………………………………………………………………………………………………………………………… 60

Бөлім: Жазылым ………………………………………………………………………………………………………………………. 64

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы…………………………………………………………………….68

ЖОБА

1-ТОҚСАН

Бөлім: Тыңдалым және айтылым

Бөлімше 1.1 Тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну

ыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу,
Оқу мақсаты 3.1.1.1 Т
ашық және жабық сұрақтарға жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі тірек сөздерді анықтайды

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Тірек сөздерді түртіп ал.

ғы бір заманда орман, тоғай деген атымен болмапты. Жер бетін көмкерген
Бая
ғаш атаулы бір-бірінен аулақта өсіпті.
а
сем де сұлу, жасыл желекті ағаштар құлпырып тұратын. Бұлардың бәрі де
Ә
абиғат ананың ұл-қыздары еді.
Т
абиғат ананың үлкен ұлы Қарағай шыңды таудың қар жамылған, мәңгіге мұз
Т
ұрсанған беткейіне өсіпті. Сонау жоғарыдан төменге қарап, «мен биікпін» деп
қ
ақтануға құмар екен.
м
әнқой Шырша жап-жасыл боп жасанып, алқа тағыпты. Сонау биіктен «мені
С
л көрсін» деп, Қарағай бауырының жанынан қалмапты.
е
йеңкіні тым еркелетіп жіберіпті. Ол жыл сайын тұрақ айырбастап, ойға да,
Ү
ырға да өсе беріпті. «Маза бермеген» соң бауырлары оны «ағаштардың арам шөбі»
қ
еп атапты.
д

Тірек сөздер: __________________________________________________________

• Сұрақтарға жауап бер.
1) Мәтінде қандай кейіпкерлер бар?
2) Сәнқой шырша қайда орналасыпты? Белгіле ().

ікке, тау беткейіне орналасыпты Ойға да, қырға да өсіпті
Би

3) Үйеңкіні неліктен «арам шөп» деп атапты?
4) Мәтіннен қандай ой түйдің?

лім алушы
Дескриптор Бі
-мәтіндегі тірек сөздерді атайды;
-мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді;
-мәтіннің мазмұнына қатысты ойын айтады.

4 ЖОБА

Бөлімше 1.2 Мәтіннің мазмұнын болжау

әтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/
Оқу мақсаты 3.1.2.1 М
диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тақырып пен суреттердің негізінде мәтіннің
мазмұнын болжайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтіннің тақырыбын оқы. Бұл мәтін не туралы болуы мүмкін?

Тышқанның айласы

• Берілген тақырып пен суреттерді пайдаланып, мәтін құрастыр.

— Оқиға неден басталды?
— Оқиға қалай жалғасты?
— Оқиға немен аяқталды деп ойлайсың?

лім алушы
Дескриптор Бі
— тақырыпқа сәйкес жүйелі мәтін құрастырады;
— мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды;
— сөздерді мағынасына сәйкес қолданады;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

5 ЖОБА

Бөлімше 1.3 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану

үрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық
Оқу мақсаты 3.1.3.1 Т
әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік
нормаларды сақтап сөйлесу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Өз ойын жүйелей отырып, диалогке қатысады

• Тілдік нормаларды сақтап сөйлейді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Суретке мұқият қара. Бұл оқиға қай жерде болды? Қыз бала не істеді? Олар не туралы
сөйлесуі мүмкін?

• Сурет бойынша диалог құрастыр.

лім алушы
Дескриптор Бі
— сурет мазмұнына сәйкес диалог құрастырады;
— тілдік нормаларды сақтап сөйлейді.

6 ЖОБА

Бөлімше 1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрау

ірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып,
Оқу мақсаты 3.1.4.1 Т
берілген тақырып бойынша әңгіме құрау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Берілген жоспар бойынша мәтін құрастырады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген жоспар бойынша «Көше тәртібі» тақырыбына мәтін құрастыр. Тірек сөздерді
қолдан.

Жоспар:
1.Арманның дүкенге баруы
2.Жолдағы оқиға
3.МАИ қызметкерінің кеңесі

Тірек сөздер: көше қиылысы, көлік, бағдаршам, оң жақ, сол жақ, жаяулар жүретін жол,
МАИ қызметкері, жол тәртібін білу, аман-есен жүру

лім алушы
Дескриптор Бі
— жоспар бойынша тақырыпқа сәйкес әңгіме құрастырады;
— тірек сөздерді орынды пайдаланады;
— мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды.

7 ЖОБА

Бөлімше 1.6 Тыңдарманның назарын аудару

нтонацияны, вербалды емес тілдік құралдарды
Оқу мақсаты 3.1.6.1 И
(қимыл, ым-ишара), қаратпа сөздерді қолдана отырып,
тақырыпқа тыңдарманның назарын аударту

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Сөйлеу барысында қаратпа сөздерді қолданады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
«Табиғат — ортақ үйіміз» дегенді қалай түсінесің? Сурет бойынша қаратпа сөздерді
қолданып, табиғатты қорғауға қатысты ойыңды жеткізуге тырыс.

лім алушы
Дескриптор Бі
— тақырыпқа сәйкес дәелді ой қорытып айтады;
— қаратпа сөздерді қолданады;
— сөйлеу мәдениетін сақтайды.

8 ЖОБА

Бөлім: Оқылым

Бөлімше 2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау

ірек сөздер/көмекші сөздер арқылы мәтін түрлерін
Оқу мақсаты 3.2.1.1 Т
(әңгімелеу, сипаттау, пайымдау) және оның
құрылымдық бөліктерін анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіннің түрлерін ажыратады

• Мәтіннің құрылымдық бөліктерін анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді оқы. Мәтіннің негізгі бөлігін тауып, қоршап сыз

амқорлық
Қ
амыр айы. Ауыл шетіндегі ағашы мен қамысы мол өзен үсті құстардың
М
уеніне толған. Диқан келе жатып, жағалаудан екі үрпек балапанды көзі шалды.
ә
ясын іздеді. Таба алмады. Содан соң балапандарды үйге алып келді. Ақ ұлпа
Ұ
ақтадан ұя жасады. Ұсақ жемдерді шашып, шағын ыдысқа су құйды. Бір айдан
м
оң қос балапанның жүндері түлеп, қанаттары шыға бастады. Диқан тырнаның
с
алапанын күткенін сонда ғана түсінді.
б

• Мәтіннің қай түріне жататынын анықта. Ойыңды дәлелде.

лім алушы
Дескриптор Бі
-мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажыратады.
-мәтіннің түрін анықтайды және негіздейді.

9 ЖОБА

Бөлімше 2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру

әтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған
Оқу мақсаты 3.2.3.1 М
сұрақтар құрастыру және жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіретін
сұрақтар құрастырады

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Неге? неліктен? сұрақтарын қолданып, мәтіннің мазмұны
бойынша 2 сұрақ құрастыр. Сыныптасыңның сұрақтарына жауап бер.

Үй
аруасы
ш
М
лім сабақ сұрағанда, Мұрат білмеді.
ұға
абақты неге білмейсің? Оқымадың ба?
— С
олым тимеді, ағай!
— Қ
е істедің?
— Н
шаруасымен айналыстым.
— Үй
енен басқа үй шаруасын істейтін адам болмады ма?
— С
кем үйде жоқ. Жолаушы кеткен. Апам ауырып жатыр.
— Ә
ұғалім аяғандай болды.
М
тыра ғой,шырағым!- деді.
— О
ртеңіне Мұрат оқуға келмей қалды. Сабақтан шыққан соң, біз Мұраттікіне
Е
ардық. Әбден терлеген, шаршаған екен. Біз жабылып отынын тасып бердік.
б
ттарына, сиырларына шөп салыстық.
А

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтінге қатысты пікір білдіруге бағытталған сұрақтар қояды;
— мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді;
— сұраулы сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

10 ЖОБА

Бөлімше 2.4 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау

з бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің
Оқу мақсаты 3.2.4.1 Ө
көмегімен негізгі ойды анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі негізгі ойды анықтайды

• Мәтінге тақырып қояды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы

Ж
.
аз
рісте лақ, құлын, қозы үшеуі кездесе кетті. Іші пысқан олар бірігіп
Ө
йнамақ болды. Әуелі нендей ойын ойнайтындарын талқыға салды. Сөзді ақ лақ
о
астады.
б
ынның қызығы тауға шығу. Тастан-тасқа секіріп ойнау. Әрі қан
— Ой
арайды, әрі миың тынығады, —деді. Қошақан лақтың сөзін жаратпады.
т
екіріп, шошаңдап ойнау ойын емес. Ойынның қызығы қошқарша
— С
үзісіп ойнау. Әрі күшің толады, әрі құмарың қанады.
с
ендердің ойындарың көңілге қонбайды. Ойнаған соң шапқылап
— С
арысайық. Тұра қалып тебісейік,— деді құлын.
ж
шеуі қызыл кеңірдек болып ұзақ керісті. Ақыры бір-бірімен келісе алмай,
Ү
арап кетті.
т

• Мәтін не туралы?

• Мәтін арқылы автордың не айтқысы келді деп ойлайсың?

• Мәтіннен қандай ой түйдің?

• Мәтінге ат қой.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің тақырыбын анықтайды;
— мәтіннің негізгі ойын тұжырымдап айтады;
— мәтіннің негізгі ойына сәйкес қорытынды жасайды;
— мәтін мазмұнына сәйкес ат қояды.

11 ЖОБА

Бөлімше 2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу

ерілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден
Оқу мақсаты 3.2.5.1 Б
(мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) алған ақпараттарда
кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер
арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды
тұстарын анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жаңа сөздердің мағынасын түсіндіреді

• Мәтіндегі маңызды ақпараттарды анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Сөздікті пайдаланып, қарамен берілген сөздердің мағынасын
түсіндір.

айың
Қ
айың туралы ән мен жыр да, сурет те көп. Қайың сымбатты ағаш, ұшар басы
Қ
кідей шоқтанып, биік болады. Ашық жерлерде қайың кейде жеке-дара да өседі,
ү
егенмен көп ретте орман болып тұрады. Жазғы жап-жасыл шөппен жайнаған гүлдің
д
асында тұрған ақ балтыр қайың тоғайы ғажап сурет. Қайың сәуірдің аяғы мен
орт
амыр айының басында гүлдейді. Оның гүлдері сырға тәріздес болып келеді.
м
айыңның жапырағы сарғая бастаған кезде қыркүйек айы туады.
Қ
айың тез өседі. Одан алынатын нәрсенің бәрі кәдеге асады. Оның
Қ
үршіктерінен дәрі-дәрмек әзірлейді. Бұтақтарынан сыпырғыш, қабығынан
б
ырауқұлақ пен жеміс-жидектер теретін себет тоқиды. Қайыңнан фанер дайындап,
саң
й жиһазын жасайды.
ү

• Сен үшін мәтіндегі қай ақпарат маңызды болды? Неліктен?

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіндегі белгіленген сөздердің мағынасын түсіндіреді;
— мәтіннен маңызды ақпаратты анықтап, негіздейді.

12 ЖОБА

Бөлім: Жазылым

Бөлімше 3.1 Мәтін түрлеріне сәйкес мәтін құрап жазу

оспар/сызбаны қолдана отырып тірек сөздер арқылы
Оқу мақсаты 3.3.1.1 Ж
әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін;
көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін құрастырып
жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

Жоспар бойынша әңгімелеу мәтінін құрастырып
жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейлері

Тапсырма
Берілген тірек сөздер мен жоспарға сүйеніп, әңгімелеу мәтінін құрап жаз.

Жоспар

1.Балапандарға арналған ұя

2.Балапанның ұядан құлап түсуі

3.Балалардың қамқорлығы

4.Қараторғайлардың алғысы

Тірек сөздер: көктем, қараторғай, ұя, үш балапан, пайда болу, құлап түсу, ала
мысық, шырылдап ұшу, құтқару, қаша жөнелу, шат-шадыман, әсем әуен.

лім алушы
Дескриптор Бі
— жоспарға сәйкес әңгімелеу мәтінін құрап жазады;
— тірек сөздерді орынды қолданады;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— сөйлемдерді қатесіз жазады.

13 ЖОБА

Бөлімше 3.3 Оқыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар бойынша жазба
жұмыстар жазу

қыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар
Оқу мақсаты 3.3.3.1 О
бойынша мұғалімнің көмегімен жоспар құрып,
мазмұндама жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

Мәтін бойынша жоспар құрып, мазмұндама жазады

олдану
Ойлау дағдыларының Қ
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда.

үлкі мен ешкі
Т
ір түлкі далада жортып келе жатып, байқаусызда апанға түсіп кетеді.
Б
пан терең екен. Түлкі одан шыға алмады.
А
у іздеген ешкі апанға келді. Апанның түбіндегі түлкіні көрді. Одан апанда
С
ұруының себебін сұрады. Түлкі апанның іші салқын,түбінде мөлдір суы бар
т
кенін айтты. Бұл сөзге сенген ешкі апанға секіріп түсті.
е
сыны күтіп тұрған түлкі бірден ешкінің үстіне секіріп мінді. Одан мүйізіне
О
м
ініп, апанның сыртына қарғып шығып кетті.

• Сұрақтардың көмегімен мәтінге жоспар құр.

1.Оқиға неден басталды?
2.Содан кейін не болды?
3.Түлкі не істеді?

• Құрастырған жоспар бойынша мәтіннің мазмұнын жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтін бойынша жоспар құрастырады;
— мәтіннің мазмұнын жоспарға сәйкес жазады;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— орфографиялық нормаларды сақтап жазады
— пунктуациялық нормаларды сақтап жазады.

14 ЖОБА

Бөлімше 3.5 Қатені табу және түзету

іберілген пунктуациялық, орфографиялық,
Оқу мақсаты 3.3.5.1 Ж
грамматикалық және стилистикалық қателерді
мұғалімнің көмегімен тауып, түзету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тыныс белгілеріне қатысты қателерді тауып,түзетеді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңдегі тыныс белгілеріне қатысты жіберілген қателерді тауып, түзетіп жаз.

Атаммен әңгіме

Өмірде ата, кім мықты?!
Айтқан адам шындықты!
Өмірде, ата кім әлсіз.
Надан,
Жалқау,
Шыдамсыз!
Өмірде не ең жаман.

Сақтай алмау елді аман!

лім алушы
Дескриптор Бі
— тиісті тыныс белгілерін қойып, жазады.
— мәтінді қатесіз көшіреді.

15 ЖОБА

Бөлімше 3.6 Каллиграфиялық нормаларды сақтау

ең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі
Оқу мақсаты 3.3.6.1 К
мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу,
жазу қарқынын жеделдету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңді көркем жазу талаптарын сақтай отырып, көшіріп жаз.

Торғай
Мен торғаймын, торғаймын,
Суықтан да тоңбаймын.
Құрт — құмырсқа, шіркейден
Бау — бақшаны қорғаймын.

лім алушы
Дескриптор Бі
— бас әріп пен кіші әріптің биіктігін сақтайды;
— әріптердің мөлшерін сақтап жазады;
— әріптерді үзбей, көлбеу жазады;
— әріптердің байланысын дұрыс көрсетеді.

16 ЖОБА

Бөлімше 3.7 Пунктуациялық нормаларды сақтау

аратпа, қыстырма сөздерді ажырату және тыныс
Оқу мақсаты 3. 3.7.1 Қ
белгілерін дұрыс қою

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Қаратпа сөздерді ажыратады

• Қаратпа сөздердің тыныс белгілерін қояды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңнен қаратпа сөзі бар сөйлемдерді тауып, көшір. Кейіпкерлердің берген жауабын
қаратпа сөзі бар сөйлемге айналдырып жаз.

ім қайда барады?
К

тай, қайда барасыз?
— А
— Немереме базардан
Қауын, қарбыз әкелем.
— Әжей, қайда барасыз?
— Немереме қыздардан
Сағыз сұрап әперем.
— Ағай қайда барасыз?
— Балам жақсы көретін
Қарап жүрмін күшік мен.
— Апай қайда барасыз?
ам қыста киетін
Бал
І
здеп жүрмін ішік мен.

лім алушы
Дескриптор Бі
— қаратпа сөзі бар сөйлемдерді анықтайды;
— қаратпа сөздерді қатыстырып сөйлем құрайды;
— қаратпа сөздердің тыныс белгілерін қояды.

17 ЖОБА

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы

Бөлімше 4.1 Орфографиялық, орфоэпиялық нормаларды сақтау

«э», «ф», «в», «ц» әріптері бар сөздерді сауатты жазу
Оқу мақсаты 3.4.1.1

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• э, ф, в, ц әріптерінің жазылу емлесін сақтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Суреттегі заттардың атауын жаз. Э, ф, в, ц әріптерінің астын сыз. Әр әріпке қатысты
бірнеше сөз тауып жаз.

1)_____________ 1)_____________ 1)_____________ 1)_____________
2) _____________ 2) _____________ 2) ____________ 2) _____________

• Әр әріпке қатысты 1сөзбен сөйлем құрастырып жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— суреттердің атауын әріп емлесін сақтап жазады;
— э, ф, в, ц әріптеріне қатысты сөздерді жазады;
— сөйлем құрылымын сақтайды.

18 ЖОБА

Бөлімше 4.1 Орфографиялық, орфоэпиялық нормаларды сақтау

«ч», «щ» әріптері бар сөздердің емлесін білу
Оқу мақсаты 3.4.1.3

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Ч, щ әріптері бар сөздерді қатесіз жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңді түсініп оқы. Құрамында ч әрпі бар сөздерді жатқа жаз. Осы сөздерді қатыстырып
сөйлем құрастыр.

Чертеждардың жаңасын Чуваштармен таныстым,
Шабаданға салдым да, Чили жерін көрмедім.
Чехтың кездім қаласын, Чукот тауын әрі астым,
укча жерін өрледім.
Черкес жатты алдымда. Ч

лім алушы
Дескриптор Бі
— ч әрпі бар сөздерді қатесіз жазады;
— ч әрпі бар сөздерді қатыстырып сөйлем құрастырады.

19 ЖОБА

Бөлімше 4.1 Орфографиялық, орфоэпиялық нормаларды сақтау

«х», «һ» әріптері бар сөздерді ажыратып жазу
Оқу мақсаты 3.4.1.4

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Х, һ әріптері бар сөздерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Көп нүктенің орнына «х» және «һ» әріптерін тиістісін жаз.

лық жи … аз
… а

а … ан ша…мат
ж

а…арлы
ри … қ
та

а…арман
… а
ар қ
б

лім алушы
Дескриптор Бі
— х әрпі бар сөздерді ажыратады;
— һ әрпі бар сөздерді ажыратады.

20 ЖОБА

2-ТОҚСАН

Бөлім: Тыңдалым және айтылым

Бөлімше 1.2 Мәтіннің мазмұнын болжау

әтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/
Оқу мақсаты 3.1.2.1 М
диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тақырып пен суреттердің негізінде мәтіннің
мазмұнын болжайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

Тапсырма
Суретке мұқият қара. Суреттегі оқиғаға дейін не болды деп ойлайсың? Осы оқиғадан соң
не болуы мүмкін? Берілген тақырып пен сурет бойынша мәтін құрап айт.

Аяныш

лім алушы
Дескриптор Бі
— сурет пен тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады;
— мәтіндегі оқиғаны жүйелі баяндайды;
— сөйлеу барысында грамматикалық нормаларды сақтайды.

21 ЖОБА

Бөлімше 1.3 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану

үрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық
Оқу мақсаты 3.1.3.1 Т
әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік
нормаларды сақтап сөйлесу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Өз ойын жүйелей отырып, диалогке қатысады

• Тілдік нормаларды сақтап сөйлейді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Жұптық жұмыс
Суреттерге мұқият қара. «Кітапханада» тақырыбында кітапханашы мен оқырман арасында
диалог құрастыр.

лім алушы
Дескриптор Бі
— тақырыпқа сәйкес диалог құрастырады;
— сұхбаттасына өз рөліне қатысты сұрақ қояды;
— сұхбаттасының сұрағына лайықты жауап береді;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

22 ЖОБА

Бөлімше 1.5.Тыңдалған материал бойынша өз пікірін білдіру

удио-бейнежазба мазмұны бойынша айтылған өзгенің
Оқу мақсаты 3.1.5.1 А
пікіріне (келісу/келіспеу себебін ) өз көзқарасын
білдіру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Өзгенің пікіріне қатысты көзқарасын білдіреді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Сұрақтарға жауап бер.

мен Жер
Үй
ір күні Үйдің мақтанғысы келіп, жан-жағына қарап, өзіне тең таба
Б
май, Жерге айтады:
ал
енен адам баласына қандай пайда бар, не іргең, не төбең
— С
оқ? Міне, мекен деп мені айт. Адамды жаз болса күннің ыстығынан, қыс
ж
олса суығынан қорғаймын. Оның үстіне ойын болсын, жиын болсын, бәрі
б
енің ішімде өтеді. Онымды біліп, адам да мені сыйлайды. Уақытымен іші —
м
ыртымды түгел сылап, жамап отырады. Одан басқа, мен күнге де сенен гөрі
с
ақынмын. Тағы бір ерекшелігім: аузым — есігім бар. Бүкіл әлемді көретін
ж
өзім — терезем — ашылатын құшағым бар. Осы адам баласына менен
к
айдалы кімді табарсың?
п•
айдалы, пайдасыз істі былай қояйын. Алдымен бір сұрағыма
— • П
ауап берші,- дейді сонда Жер.- Сенің өзіңді көтеріп тұрған кім осы?
ж•

• Үй қалай мақтанды?

• Жер оған қандай жауап берді?

• Кейіпкерлердің өзі туралы айтқан сөзімен келісесің бе? Неліктен?

лім алушы
Дескриптор Бі
— кейіпкердің пікіріне қатысты өз көзқарасын білдіреді;
— өз ойына дәлелді пікір айтады.

23 ЖОБА

Бөлімше 1.6 Тыңдарманның назарын аудару

нтонацияны, вербалды емес тілдік құралдарды
Оқу мақсаты 3.1.6.1 И
(қимыл, ым-ишара), қаратпа сөздерді қолдана отырып,
тақырыпқа тыңдарманның назарын аударту

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Сөйлеу барысында қаратпа сөздерді қолданады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Суретке мұқият қара. Қаратпа сөздерді қолданып, сурет бойынша жарнама құрастыр.

__________________________________

__________________________________
__________________________________

үні:_____ Уақыты:_____ Өтетін орны: _____________
К

лім алушы
Дескриптор Бі
— тақырыпқа сәйкес жарнама құрастырады;
— қаратпа сөздерді орынды қолданады.

24 ЖОБА

Бөлімше 1.7 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту

өз ішінде қатар тұрған дауыссыз дыбыстардың өзара
Оқу мақсаты 3.1.7.1 С
үндесуін сақтап айту (сенбі – сембі, Жангүл –Жаңгүл,
т.б.)

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Сөздегі қатар келген дауыссыздардың үндестігін
сақтап айтады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген сөздерді оқып, айтылуы бойынша жаз. Сөздердің айтылуы мен жазылуын
салыстыр.

Жангүл
Жаңақорған
Қонысбек сен
бі

Джаңбыр
үйсенқали
сәнқойАманкүл

• Қай дыбыс өзгеріп айтылды? Қандай дыбысқа өзгерді?

лім алушы
Дескриптор Бі
— сөздерді айтылуына сәйкес жазады;
— сөздердің айтылуы мен жазылуындағы айырмашылықты сипаттайды.

25 ЖОБА

Бөлім: Оқылым

Бөлімше 2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну

ура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын
Оқу мақсаты 3.2.2.1 Т
ажырата білу, сөйлеу барысында қолдану

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңді түсініп оқы. Қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндір.

ен таба алмай бұрышты,
М
арадым бар қуысты.
Қ
аусылған соң шыдамым,
Т
німнен кеп сұрадым.
І
ен іздесем бұрышты,
М
рсетті- ау ол бұрышты.
Кө

• Берілген сөздерді тура және ауыспалы мағынада қолдануға мысал келтір.

Тіл, терең, бет, жылы, көз

Тура мағынада Ауыспалы мағынада

лім алушы
Дескриптор Бі
— берілген сөздердің мағынасын түсіндіреді;
— сөздерді тура мағынада қолдануға мысал келтіреді;
— ауыспалы мағыналы сөздерді анықтайды.

26 ЖОБА

Бөлімше 2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру

әтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған
Оқу мақсаты 3.2.3.1 М
сұрақтар құрастыру және жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіретін
сұрақтар құрастырады

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

олдану
Ойлау дағдыларының Қ
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы.

абақтан кейінгі уақыт
С

іздің мектепте көптеген үйірмелер жұмыс істейді. Оқушылар өз қалауы
Б
ойынша бос уақыттарын осы үйірмелерде өткізеді. Мектепте «Қызықты
б
рамматика», «Шахматшылар», «Көркем өнер», «Математика әлемінде» т.б
г
ірмелер бар.
үй
андос екеуміз «Математика әлемінде» атты үйірмеге қатысамыз. Бұл
Ж
ірмеге біз сейсенбі және жұма күндері барамыз. Жуырда досым екеуміз
үй
лимпиадаға қатысып, жүлделі орынға ие болдық. Біздің ойымызша, бұл ең
о
ызықты үйірме. Ал Досжанның пікірі бойынша «Көркем өнер» үйірмесі ең
қ
ызықты. Өйткені бұл үйірмедегі жас «әртістер» мектепте ғана емес, жиындарда,
қ
а-аналар алдында да өнерлерін көрсетіп тұрады.
ат
здің сабақтан кейінгі уақытымыз осылай қызықты өтеді.
Бі

• Олар нешінші ауысымда оқиды? Белгіле ().

ірінші ауысымда екінші ауысымда
б

• Балалар қайдан жүлделі орын алды?

онцертке қатысты пәндік олимпиадаға қатысты
к

• Мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіруге арналған 1 сұрақ
құрастырып жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді;
— мәтін бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақ құрастырады;
— сұрақтың құрылымын сақтайды.

27 ЖОБА

Бөлімше 2.4 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау

з бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің
Оқу мақсаты 3.2.4.1 Ө
көмегімен негізгі ойды анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі негізгі ойды анықтайды

• Мәтінге тақырып қояды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Мәтіннің негізгі ойын білдіретін сөйлемді тауып, қоршап сыз.

Бі
р дана адам шәкірттерін жинап алып, бос құмыраны таспен толтырыпты да,
о
лардан
– Қ
ұмыра толы ма? – деп сұрапты.
– И
ә, – деп жауап беріпті шәкірттері. Дана кісі бұршақ толы банканы алып, түгелдей
қ
ұмыраға құяды. Бұршақ тас арасындағы бос жерлерді толтырды.
–Ен
ді құмыра толы ма? – деп сұрайды. Шәкірттері бас изейді. Енді ол құмыраға құм
сал
ады. Құм бұршақ пен тас арасынан өтіп, бүкіл бос жерді толтырды. Ол шәкірттеріне
т
ағы да сол сауалды қойып, «иә» деген жауап алады. Содан соң су толы кесені алып,
қ
ұмыраға құяды. Шәкірттері мұны көріп, күледі.
С
онда дана кісі былай депті:
– М
ына құмыра – біздің өміріміз. Тас – өміріміздің басты бөліктері:балалар, отбасы,
д
остар, денсаулық. Бұршақ – бізге қуаныш сыйлайтын дүние, бірақ ең маңызды нәрсе
е
мес, яғни үй, жұмыс, көлік, бағалы заттар т.б. Құм – кез келген адам өмірінде бар
ұ
сақ-түйек нәрселер. Егер басында құмыраны құмға толтырсаңыз, бұршақ түгілі тасқа
д
а орын қалмайды. Өмірде де солай: ұсақ-түйекке уақыт жұмсасаң, ең бастысына
у
ақытың жетпейді…

• Мәтінге ат қой.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің негізгі ойын білдіретін сөйлемді анықтайды;
— мәтінге сәйкес тақырып қояды.

28 ЖОБА

Бөлімше 2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу

ерілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден
Оқу мақсаты 3.2.5.1 Б
(мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) алған ақпараттарда
кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы
ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын
анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жаңа сөздердің мағынасын түсіндіреді

• Мәтіндегі маңызды ақпараттарды анықтайды

Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Қарамен берілген сөздердің мағынасын қалай түсінесің?
Түсіндірмелі сөздіктен мағынасын анықта.

өне Отырар
К

өне Отырар – 2000 жыл өмір сүрген қала. Отырарда қаңлы, қоңырат т.б.
К
айпалар тұрған. Көне Отырар арқылы көшпенді қазақтар саудамен шұғылданып,
т
тырықшылықпен танысып, басқа халықтармен қатынаса бастады. Отырар
о
ұрғындары күріш, тары, бидай, мақта, жүзім өсірумен шұғылданды. Қалада жақсы
т
у жүйесі болған. Отырар қаласы тоғысқан сауда жолдарының ортасында
с
ұрғандықтан оған басқалардың назары көп түскен.
т
ықты қорғанысы бар Отырарды монғол басқыншылары алты ай бойы жаулай
М
ал
маған. Кейін басып алған жау қаланы түгел өртеп жіберді. Жауға қарсы тұрған,
қ
аны басқарған Қайырхан өлім жазасына кесілді. Күйзеліске ұшыраған қала 50
ал
ылдан кейін ғана қайта өмірге келді.
ж

• Мәтіннен маңызды деген ақпараттарды тауып оқы.

лім алушы
Дескриптор Бі
— белгіленген сөздердің мағынасын түсіндіреді;
— мәтіннен маңызды ақпараттарды анықтайды.

29 ЖОБА

Бөлімше 2.6 Мәтіндерге салыстырмалы талдау жасау

ұғалімнің көмегімен ұқсас тақырыпта берілген мәтін
Оқу мақсаты 3.2.6.1 М
түрлерін/ стилін(көркем мәтін, ғылыми-танымдық
мәтін) /жанрын салыстырып, ұқсастықтары мен
айырмашылықтарын табу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді
(түрін/жанрын) салыстырады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген мәтіндерді оқы және салыстыр. Кестені толтыр.

1-м
ін 2-м
әтін
әт
терек – Астана қаласында 2001 жылы салынған
Бәй
әдениет және сәулет туындысы. Ол қаланың
анымның тірегі м
От
орталығында орналасқан. Ғимараттың биіктігі 97 метр.
А
анамның жүрегі. О
ның жоғарғы жағында жұмыртқа бейнесіндегі шар
ст
рналасқан. Бұл аңыз бойынша самұрықтың жұмыртқасы.
ақтан етем өзіңді о
М
ұмыртқа байлықты, дәулетті, тыныштықты білдіреді.
терегім киелі. Ж
Бәй
азіргі кезде Бәйтерек Астананың рәмізіне айналды.
Қ

Сұрақтар 1-мәтін 2-мәтін

Бұл мәтіннің қай

түріне жатады?

Мәтін қай жанрда

жазылған?

• Олардың қандай ұқсастығы бар.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіндердің түрін ажыратады;
— мәтіндердің жанрын анықтайды;
— мәтіндердің ұқсастығын сипаттайды.

30 ЖОБА

Бөлім: Жазылым

Бөлімше 3.3 Түрлі стильде мәтін жазу

зіндік іс-әрекеті баяндалған күнделік/өмірбаян жазу
Оқу мақсаты 3.3.2.1Ө

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Өзіндік іс-әрекетін сипаттап күнделік жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Оқушы күнделігінің үзіндісін оқы.

лде
1-ші
гін атамның үйіне қонаққа барамын. Атам Іле Алатауының баурайында
Бү
ұрады. Алақай! Таулы аймақтың жазы қандай болатынын көремін.
т
лде
5-ші
тамның ауылына келгеніме бірнеше күн болды. Ауа райы ыстық емес.
А
сіресе, кешке қарай салқын. Шіліңгір ыстықтан кейін рақат екен!
Ә
лде
7-ші
гін тауға шықтым. Керемет! Аспанда аппақ мамық бұлттар көшіп барады.
Бү
ура төбемде жылжып бара жатқандай. Қолымды созып, шап беріп ұстап алғым
Т
елді. Бірақ қолым жетпеді. Таудың басындағы аппақ қар күнге шағылысып, көзді
к
арықтырады.
қ

• Үлгіге сүйеніп, өзіңнің үш күндік іс-әрекетіңді күнделік түрінде жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— күнделік жазу стилін сақтайды;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— сөйлемдегі сөздерді қатесіз жазады.

31 ЖОБА

Бөлімше 3.5 Қатені табу және түзету

іберілген пунктуациялық, орфографиялық, грамматикалық
Оқу мақсаты 3.3.5.1 Ж
және стилистикалық қателерді мұғалімнің көмегімен тауып,
түзету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жіберілген қателерді тауып, түзетеді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Хабарландыруда жіберілген қателерді түзетіп, көшіріп жаз.

ХАБАРЛАНДЫРУ

Құрметі, балалар!

Алматы қаласы циркі

өнерпаздарының өнерін тамашалауға

сіздерді шақырамыз.

Орны: цирк ғимараты

Уақыты: сағ12.00

Күні: 12-желтоқсан,2017ж

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіндегі жіберілген қателерді анықтап, түзетеді;
— каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады.

32 ЖОБА

Бөлімше 3.6 Каллиграфиялық нормаларды сақтау

ең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі
Оқу мақсаты 3.3.6.1 К
мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу,
жазу қарқынын жеделдету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңді көркем жаз.

Зымырандай ғимарат
Алыстан көз тартады.
Әлемге аян атағы:
155 метр –биік ол,
Бұлттан да әрі асады.
Қиюласып тастар нақ,
Кеткен шырқап аспандап:
абат үй емес,
34 қ
Көкке бастар баспалдақ.

лім алушы
Дескриптор Бі
— бас әріп пен кіші әріптің биіктігін сақтайды;
— әріптердің мөлшерін сақтап жазады;
— әріптерді үзбей, көлбеу жазады;
— әріптердің байланысын дұрыс көрсетеді.
— өлеңді қатесіз жазады.

33 ЖОБА

Бөлімше 3.7 Пунктуациялық нормаларды сақтау

ұғалім көмегімен бастауыш пен баяндауыштың
Оқу мақсаты 3.3.7.2 М
арасына қойылатын сызықшаның орнын білу және қою

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын
сызықшаның орнын анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген сөйлемдерді оқы. Бастауыш пен баяндауышқа сұрақтар қой. Олар қай сөз
табынан жасалған? Не байқадың? Сызықшаның қойылу себебін түсіндір.

• Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылатын 2 сөйлем
құрастырып жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылу себебін
түсіндіреді;
-бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаға
сөйлеммен мысал келтіреді.

34 ЖОБА

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы

Бөлімше 4.1 Орфографиялық, орфоэпиялық нормаларды сақтау

үбір сөздегі -ы, -і-нің дауысты дыбыстан басталатын
Оқу мақсаты 3.4.1.2 Т
қосымша жалғанған кездегі өзгерісін сақтап жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Түбір сөздердегі -ы,-і дыбыстарының өзгерісін
сақтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Жақшадағы сөздердің тиістісін қойып, сөйлемдерді көшіріп жаз.

енің (ауылымда, аулымда) әдемі үйлер көп.
М

С
жайдан бұлбұлдың әдемі (дауысын, даусын)
ая
ідім.
ест

азақстан (халық, халқы) Бәйтерекке жиі
Қ
арады.
б

Ж
ансаяның (орыны, орны) жетінші қатарда.

лім алушы
Дескриптор Бі
— тиісті сөздерді анықтайды;
— сөйлемдерді қатесіз көшіріп жазады.

35 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

егізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз
Оқу мақсаты 3.4.2.1 Н
жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Негізгі түбірден туынды сөздер жасайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген сөздерден үлгіде көрсетілгендей бірнеше туынды сөз құрап жаз.
Үлгі:

Ас Өнер Оқу Бала

лім алушы
Дескриптор Бі
— берілген түбір сөздерден туынды сөздер жасайды;
— түбір сөзге тиісті жұрнақ жалғайды.

36 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

өйлемнің тұрлаулы (бастауыш, баяндауыш) және
Оқу мақсаты 3.4.2.7 С
тұрлаусыз мүшелерін ажырату

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Сөйлемнің тұрлаулы мүшелерін анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтіннің соңғы екі сөйлемін көшіріп жаз. Тұрлаулы мүшелердің астын сыз.

ахтада
Ш

енің шахтаны көргім келді. Көкем сыйлаған қолшамды алып, шахтаға
М
к
елдім.Үйге кірсем, іші толған шахтерлер екен. Бір ағайдың соңынан ере бердім. Көп
е
сіктен өтіп, үлкен бір залға келдік. Залдың ортасында темір тор тұр. Сол сәтте тор

ішінен қоңырау шылдырлады. Мұртты ағай тордың есігін жапты. Темір есіктің арғы

жағында тұрған шахтерлер әп-сәтте жоқ болып кетті.

лім алушы
Дескриптор Бі
— сөйлемдерді қатесіз көшіреді;
— тұрлаулы мүшелерді анықтайды.

37 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

ұғалімнің көмегімен жалаң және жайылма
Оқу мақсаты 3.4.2.8 М
сөйлемдерді ажырату

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жалаң және жайылма сөйлемдерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінен жайылма сөйлемдерді тауып, жалаң сөйлемге айналдырып жаз.

Ж
келді. Демалыс басталды. Әли мен Айя Астанаға келді. Қаланың көрікті
аз
ерлерін аралады. Оларға Бәйтерек ғимараты өте ұнады. Олар қалада ұзақ
ж
ыдырды.
қ

лім алушы
Дескриптор Бі
— жайылма сөйлемдерді анықтайды;
— жайылма сөйлемді жалаң сөйлемге айналдырып жазады.

38 ЖОБА

3-ТОҚСАН

Бөлім: Тыңдалым және айтылым

Бөлімше 1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну

ыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу,
Оқу мақсаты 3.1.1.1 Т
ашық және жабық сұрақтарға жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі тірек сөздерді анықтайды

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда.Тірек сөздерді теріп жаз.

Би
үйірмесінде
Қ
азақ халқының би өнері жақсы дамыған. Ол ғасырлар бойы өмір сүріп
к
еледі. Қазақ халқының бишілері де көп болған. Менің де биші болғым келеді,
со
ндықтан би үйірмесіне барып жүрмін.
С
ахна – бишілер үшін ең қастерлі, ең қасиетті орын. Би өнерінің жолы жеңіл
ем
ес екен, сондықтан би үйірмесіне жұма сайын барып тұрамын. Үйірменің
ж
етекшісі – Майра апай өз уақытын аямай аптасына төрт рет бізге сабақ береді.
С
абақтары өте қызықты.
Б
и өнері – өте қиын өнер екен, сондықтан оны ұзақ үйрену керек.

• Сұрақтарға жауап бер.

1) Мәтін не туралы?
2) Мәтіннің кейіпкері кім болғысы келеді?
А) әнші
В) биші
С) суретші
D) спортшы

3) Майра апай деген кім?
А) анасы
В) мұғалімі
С) үйірме жетекшісі

D) сынып жетекшісі

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіндегі тірек сөздерді анықтайды;
— сұраққа сәйкес жауапты табады.

39 ЖОБА

Бөлімше 1.3 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану

үрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық
Оқу мақсаты 3.1.3.1 Т
әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік
нормаларды сақтап сөйлесу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жағдаятқа қатысты пікірін жүйелі жеткізеді

• Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда.

Ән
-күй үйірмесі
Бі
здің мектепте ән-күй үйірмесі бар. Бұл үйірмеге әнші балалар, биші қыздар
қ
атысады. Үйірмені ән-күй пәнін өткізетін мұғалім басқарады. Ол біздің өнерлі
М
ариям апайымыз.
К
еше сабақтан соң мәжіліс залында аяулы аналарымызға арналған мереке
бо
лды. Үйірме мүшелері концерт қойды. Концертте биші қыздар, әнші оқушылар
өн
ерлерін көрсетті. Домбырашы Рахима «Кеңес күйін» орындады. Зағипа тақпақ
о
қыды. Концертке келген мұғалімдер мен ата-аналар үйірме мүшелеріне өте риза
бо
лды.

1) Сұрақтарға жауап бер.

• Мәтін не туралы?

• Мәтінде қай үйірме туралы айтылған?

• Мәжіліс залында не өткізілді?

• Мерекеге кімдер қатысты?

2) Сен қай үйірмеге қатысасың? Өзің қатысатын үйірме туралы айтып бер.Өнердің
осы түрін меңгерудің маңыздылығын дәлелде.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді;
— әңгімелеуде өз ойын жүйелі жеткізеді;
— өнер түрінің маңыздылығына дәлелді пікір айтады;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

40 ЖОБА

Бөлімше 1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрау

ірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып,
Оқу мақсаты 3.1.4.1 Т
берілген тақырып бойынша әңгіме құрау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тірек сөздер мен тақырып бойынша әңгіме
құрастырады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген тірек сөздер мен жоспарды пайдаланып, «Өнерлі әжей» тақырыбына әңгіме
құрастырып айт.

Тірек сөздер: ауыл, әжесінің өнері, түрлі түсті оюлар, текемет басу, әшекей, өрнекті
сырмақ сыру, тоқылған алаша, көздің жауын алу, немересіне үйрету, қуану, риза болу.

Жоспар:
1. Әжесін сағыну
2.Әженің өнері
3.Өнер үйрену
4. Ризашылық

лім алушы
Дескриптор Бі
— жоспар бойынша тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады;
— тірек сөздерді орынды пайдаланады;
— мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды.

41 ЖОБА

Бөлім: Оқылым

Бөлімше 2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру

әтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған
Оқу мақсаты 3.2.3.1 М
сұрақтар құрастыру және жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіретін
сұрақтар құрастырады

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Мәтінде теледидардың бала денсаулығы үшін қандай зиянды
жақтары сипатталған?

еледидар
Т

еледидар өнерге, мәдениетке, халыққа қызмет етеді. Оның адам үшін пайдасы
Т
өп. Үлкеніміз де, кішіміз де көп уақытымызды теледидар алдында өткіземіз.
к
Ө
інішке орай, оның зиянды жағы да бар. Әсіресе, ол адамның денсаулығына үлкен
к
етеді. Ғалымдар теледидар алдында ұзақ отыратын балалардың қанында
әсер
олестерин көп болатынын анықтаған. Теледидар көздің көруін нашарлатады,
х
амның психологиясына әсер етеді. Әсіресе, балалардың мінезі өзгеруде. Олардың
ад
шушаң, ренжігіш болып өсуіне осы көгілдір экран кінәлі. Теледидарға құмар бала,
а
әд
те, кітап оқымайды. Бала теледидар тұтқынына айналады. Ондай балада
ет
елсенділік төмен болады. Оны енжарлық, жалқаулық басып тұрады.
б
рине, теледидардан білім, таным, өнер үшін қажетті бағдарламаларды көруге
Ә
лады. Бірақ алтын уақытты тек теледидар алдында өткізген дұрыс емес.
бо

Жұптық жұмыс

• Мәтін бойынша жұбыңның пікірін білуге арналған сұрақтар дайында.

• Жұбыңның қойған сұрақтарына жауап бер.

лім алушы
Дескриптор Бі
-мәтіннен сұрақтың жауабы болатын нақты ақпаратты анықтайды;
— мәтін бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастырады;
— сұрақтардың негізінде ой қорытып, жауап береді;
— сұраулы сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

42 ЖОБА

Бөлімше 2.4 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау

з бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің
Оқу мақсаты 3.2.4.1 Ө
көмегімен негізгі ойды анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі негізгі ойды анықтайды

• Мәтінге тақырып қояды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

-Фараби бір күні базарға барса, бір жас жігіт тісімен шеге суырып, әр түрлі
Әл
нер көрсетіп тұр екен. Оны көрушілер риза болып, тиын-тебен тастап кетіп жатады.
ө
бунасыр одан:
Ә
үніне қанша табасың?- деп сұрайды.
— К
кі дирхемге жетер-жетпес қана.
— Е
нда сен бұл өнеріңді таста. Маған ер, мен саған оқу үйретемін, күніне төрт
— О
ирхем беремін,- деп оны ертіп алады. Мұны естіген саудагерлер:
д
ына диуана, дәруіштің дені сау ма? Өзі оқытып, әрі оған төрт дирхем төлегені
— М
есі?- деп күліпті.
н
ейін сол бала үлкен ғалым болыпты деген сөз бар.
К

• Әл-Фараби жігітке нені үйреткісі келді?

• Шәкіртінің болашақта жақсы адам болып шығуына ұстазы қандай еңбек сіңірді
деп ойлайсың?

• Адамға білім не үшін қажет?

• Мәтіннің негізгі ойы неде?

• Мәтінді қалай атауға болады?

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді;
— мәтіндегі негізгі ойды анықтайды;
— мәтінге сәйкес тақырып қояды.

43 ЖОБА

Бөлімше 2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу

ерілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден
Оқу мақсаты 3.2.5.1 Б
(мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) алған ақпараттарда
кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы
ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын
анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жаңа сөздердің мағынасын түсіндіреді

• Мәтіндегі маңызды ақпараттарды анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді оқы. Сөздікті пайдаланып, қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндір.

үй атасы Құрманғазы Сағырбайұлы XIX ғасырдың басында Батыс Қазақстан
К
блысы, Жаңақала ауданының Жиделі елді мекенінде дүниеге келген.
о
ұрманғазыны күй өнеріне баулыған және оның ұстазы болған Ұзақ күйші еді.
Қ
ұрманғазы жастайынан домбыра шертіп, көпшіліктің ілтипатына бөленді.Ұлы
Қ
үйшілерден тәлім алып өскен Құрманғазы қазақ халқының ұлы сазгері атанды.
к
ұрманғазының күйлері қазақ елінің әлеуметтік жыр-сыры. Күйші
Қ
ғармашылығындағы өзекті мәселелер халықтың азатгығы мен жеке тұлға
шы
остандығы болды.
б

• Мәтіннен маңызды деген 1 ақпаратты іріктеп алып, түсіндір.

лім алушы
Дескриптор Бі
— белгіленген сөздердің мағынасын анықтайды;
— мәтіннен маңызды ақпаратты анықтап, негіздейді.

44 ЖОБА

Бөлімше 2.6 Мәтіндерге салыстырмалы талдау жасау

ұғалімнің көмегімен ұқсас тақырыпта берілген мәтін
Оқу мақсаты 3.2.6.1 М
түрлерін/стилін (көркем мәтін, ғылыми-танымдық
мәтін /жанрын салыстырып, ұқсастықтары мен
айырмашылықтарын табу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді (стилін)
салыстырады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтіндерді түсініп оқы.

әтін
әтін 2- м
1- м

әншүк Маметова Невель қаласы үшін
М
Соғыстың дәмін тартқан, зардаптарын,
олған кескілескен шешуші ұрыста ақтық
б
Қыз болса да көтеріп салмақтарын.
д
емі біткенше пулеметтен оқ боратып,
азақ қызы қаһарман Мәншүк апам,
қ
аһармандықпен қаза тапты. Қ
сімін мақтан тұтып ардақтадым.
Қ
ақтың батыр қызы Мәншүк Мәметоваға Е
Шығыстың ақ шынары топ жұлдызы,
аз
ы Отан соғысында көрсеткен ерлігі үшін
Соғыстың бұйырды ғой дәм мен тұзы.
Ұл
ылдың наурыз айында «Кеңес
алқы үшін қан майданға араласып,
1944 ж
ағының Батыры» атағы берілді. Х
Батылдығын танытқан қазақ қызы.
Од

• Мәтіндердің қайсысы қандай мәтін екенін анықта. Сәйкес цифрмен белгілеп
көрсет.

өркем мәтін ғ
ылыми-танымдық мәтін
к

• Екі мәтінге ортақ бір ат қоюға бола ма? Сен қандай ат қояр едің?

• Екі мәтіннің ұқсастығы мен айырмашылығы неде?

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіндерді стилі бойынша ажыратады;
— мәтінге сәйкес тақырып қояды;
— мәтіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттайды.

45 ЖОБА

Жазылым

Бөлімше 3.1 Мәтін түрлеріне сәйкес мәтін құрастырып жазу

оспар/сызбаны қолдана отырып тірек сөздер арқылы
Оқу мақсаты 3.3.1.1 Ж
әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін;
көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін құрап жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін құрап
жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда.

ір адамның аты мен есегі болыпты. Бір күні ол есек пен атқа жүк артып,
Б
алаға шығады. Жолда есек қатты шаршайды да атқа:
қ
осым, мен қатты шаршадым. Менің жүгімнің жартысын алшы. Маған
— Д
өмектесші, — дейді.
к
рақ ат есектің сөзін тыңдамай, оған көмектеспей жүре береді. Бір уақытта
Бі
жүре алмай, құлайды. Осы кезде адам есектің барлық жүгін аттың үстіне
есек
ртады. Ат өз жүгін және есектің жүгін көтереді. Сонда ат қатты өкінеді.
а

• Есек жолда неліктен құлап қалды?

• Ат не үшін өкінді деп ойлайсың?

• Мәтіннен қандай ой түйдің? Берілген көмекші сөздердің тиістісін қолдана отырып,
өз ойыңды жаз.

Көмекші сөздер: себебі, өйткені, сондықтан, біріншіден, екіншіден, қорыта айтқанда

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді;
— пайымдау мәтінін құрап жазады;
— көмекші сөздерді орынды қолданады;
— сөйлемдегі сөздерді қатесіз жазады.

46 ЖОБА

Бөлімше 3.2 Түрлі стильде мәтін жазу

зіндік іс-әрекеті баяндалған күнделік/өмірбаян жазу
Оқу мақсаты 3.3.2.1 Ө

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Өз өмірбаянын жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өмірбаян үлгісін мұқият оқы.

М
, Нүсіпбеков Мақсат Ахметұлы 1983 жылы, 14-қаңтарда Алматы облысы,
ен
анфилов ауданы, Үшарал ауылында туылдым.Ұлтым — қазақ.
П
ылы Алматы қаласындағы №81 орта мектебін бітірдім. Сол жылы
2000 ж
азақстан -Британ техникалық университетінің 1- курсына оқуға түстім. Әкем —
Қ
үсіпбеков Ахмет Бағланұлы. Анам— Алпысбекова.Салтанат Әріпжанқызы
Н
екенжайым:Алматы қаласы, «Орбита-3» ықшамауданы,
М
, 48-пәтер, тел.29-48-56.
26-үй

• Сызықшаның орнынa тиісті ақпаратты қойып, өз өмірбаяныңды жаз.

Мен, _________________________________________________ , _______ жылы
туылдым. Туған жерім- _____________________. Ұлтым— _____________________.
_________ жылы 1-сыныпқа оқуға бардым.. Қазір ________ сыныпта оқимын.
Мекенжайым _______________________________________.

лім алушы
Дескриптор Бі
— өмірбаян үлгісін сәйкес мәліметтермен толықтырады;
— сөздерді қатесіз жазады.

47 ЖОБА

Бөлімше 3.3 Оқыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар бойынша жазба
жұмыстар жазу

қыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар
Оқу мақсаты 3.3.3.1 О
бойынша мұғалімнің көмегімен жоспар құрып,
мазмұндама жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтін бойынша жоспар құрып, мазмұндама жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда.

Т
лғаттың ерлігі
а
аңертең ұшқыштар маңызды тапсырма алды. Әскерлеріміз шабуылға
Т
ығуға дайын болатын. Талғаттың ұшағы әуеге тез көтерілді. Ұшқыштардың
ш
имылын командир жерден бақылап тұр еді. Ол Талғаттың жауға жасаған
қ
буылына өте риза болды. Ұшқыштар жаудың бекінісін қиратты. Одан соң
ша
ердегі әскерлер шабуылға шықты. Жау бекінісін тастап қаша бастады. Талғат
ж
игельдинов жауынгерлік тапсырманы ойдағыдай орындады.
Б

• Мәтіннің мазмұны бойынша жоспар құрастыр.

• Жоспар бойынша мәтіннің мазмұнын жаз.

ілім алушы
Дескриптор Б
— мәтінге жоспар құрастырады;
— мәтіннің мазмұнын жоспарға сәйкес жазады;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— орфографиялық нормаларды сақтап жазады;
— пунктуациялық нормаларды сақтап жазады.

48 ЖОБА

Бөлімше 3.5 Қатені табу және түзету

іберілген пунктуациялық, орфографиялық,
Оқу мақсаты 3.3.5.1 Ж
грамматикалық және стилистикалық қателерді
мұғалімнің көмегімен тауып, түзету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тыныс белгілеріне қатысты қателерді анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді оқы. Соңғы сөйлемде жіберілген тыныс белгілік қателерді түзетіп, сөйлемді
көшіріп жаз.

үсінші мысық» әңгімесінен үзінді
«М

өре ауылы күзекке келгенде сары бала сондай қуанды. Ала жаздай зарыға
Т
алғыз ойнағандағы ойынан кетпейтiн бiр досы бар. Ол төре баласы- Шоқан.
ж
ыңғыс Құсмұрын елiне аға сұлтан болып тағайындалысымен, осы күзекке екi
Ш
өлмелi кеңсе үйi салынған. Сол үйдiң жазғы, қысқы күзетшiсi — сары баланың
б
е-шешесi. Сары баланың сол сағына күткен досы жолбарыстай шұбар құнанын
әк
еңдете аяңдатып жетiп келдi. Ә дегенде тосырқап қалған сары бала балшықтан
ел
асаған ойыншықтарын жия қойып, орнынан ербиiп тұра келдi.
ж
й? Мысық. аман ба! Мына ойыншықты кiм iстедi – деп Шоқан сары балаға
– Е
ылы амандасып — күлiмдей қарады,
ж

лім алушы
Дескриптор Бі
— сөйлемдегі пунктуациялық қателерді анықтап,түзетеді;
— сөйлемді қатесіз көшіріп жазады;
— каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады.

49 ЖОБА

Бөлімше 3.6 Каллиграфиялық нормаларды сақтау

ең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі
Оқу мақсаты 3.3.6.1 К
мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу,
жазу қарқынын жеделдету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Көркем жазу талаптарын сақтай отырып, өлеңді жатқа жаз.

Өнер — білім бар жұрттар
Тастан сарай салғызды;
Айшылық алыс жерлерден,
Көзіңді ашып-жұмғанша,
Жылдам хабар алғызды.
Аты жоқ құр арбаны
Мың шақырым жерлерге,
Күн жарымда барғызды.
Адамды құстай ұшырды;
М
ал істейтін жұмысты
От пен суға түсірді…
Ы. Алтынсарин

лім алушы
Дескриптор Бі
— бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап жазады;
— әріптерді көлбеу етіп салады;
— әріптердің байланысын сақтап, үзбей жазады;
— өлеңді қатесіз жазады.

50 ЖОБА

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

әуелдік жалғауларының қолданысын білу
Оқу мақсаты 3.4.2.2 Т

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тәуелдік жалғауларын орынды қолданады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді оқы. Асты сызылған сөздерден тәуелдік жалғауын тауып белгіле. Осы сөздерді
жекеше және көпше түрде тәуелде.

лтын адам
А

станада мұражайлардың түр-түрі бар. Балалар мұражайларды аралап, көп
А
ызықтады. Әсіресе, археология мұражайына жасалған экскурсия оларға қатты
қ
нады.
ұ
ұражайдағы экспонаттар қазіргі Қазақстан жерінде ерте замандарда қандай
М
айпалар мекендегенін білдіреді. Археологтар табылған еңбек құралдары, ыдыстар,
т
екей бұйымдарға қарап біздің ата-бабаларымыз қалай өмір сүріп, немен
әш
лданғандарын анықтап отыр. Балалар бір экспонаттың жанынан көпке дейін
шұғы
етпеді. Онда сақ жауынгерінің алтынмен әдіптелген киімі қойылған. Оның
к
улығасы мен кіреуке сауытын көне зергер аңдардың, құстардың, ағаштардың,
д
аулардың суретін бейнелеп жасаған алтын табақшалармен әшекейлеген.
т
ы жауынгер киімі Есік қорғанында 2000 жылдан астам уақыт жатса да,
Ос
үні бүгінге дейін жақсы сақталған.
к

лім алушы
Дескриптор Бі
— тәуелдік жалғауларын анықтайды;
— сөздерді жекеше түрде тәуелдейді;
— сөздерді көпше түрде тәуелдейді;
— тәуелдік жалғауларын орынды қолданады.

51 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

өйлемнен сөз таптарын (зат есім, сын есім, сан есім,
Оқу мақсаты 3.4.2.3 С
етістік) табу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Сөз таптарын ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді оқы. Мәтіннен кестенің әр бағанына сәйкес 2 сөз тауып жаз.

хмет Байтұрсынов-қазақтың ғалымы, ағартушысы. Ахмет Байтұрсынов
А
орғай облысында қарапайым шаруа отбасында туған. Ахметтің әкесі Байтұрсын
Т
рақ, намысшыл, батыл, сергек адам болған. Ол Ахметті Торғайдағы екі сыныптық
ши
с-қазақ мектебіне береді. Оны 1891 жылы бітіріп,
Орынбордағы төрт жылдық
оры
ектепке оқуға түседі. Ол өте кемеңгер, білімді тұлғаның бірі болған.
м

Зат есім Етістік Сын есім Сан есім

лім алушы
Дескриптор Бі
— зат есімдерді анықтайды;
— етістіктерді анықтайды;
— сан есімдерді анықтайды;
— сын есімдерді анықтайды.

52 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

егізгі, туынды зат есім/сын есім/етістікті анықтау
Оқу мақсаты 3.4.2.4 Н

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Негізгі және туынды сын есімдерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтіннен негізгі және туынды сын есімдерді теріп жаз.

омбыра үйірмесі
Д

ектепте әртүрлі үйірмелер бар. Мен домбыра үйірмесіне барып жүрмін.
М
омбыра тарту – үлкен өнер. Домбыра – екі ішекті аспап. Мен осы аспапты тартуды
Д
ренгім келеді. Домбыраның даусы майда қоңыр, құлаққа жағымды. Бұл
үй
арапайым аспаппен әртүрлі шығармаларды орындауға болады. Үміт апай өте
қ
ерлі адам, сондықтан ол домбыра тартуды жақсы үйретеді. Домбыра тілі барлық
өн
алықтарға ортақ. Ол құанышты да, мұңды да білдіреді. Ол барлық адамға түсінікті.
х
ейде мен қоңыр дауысымен ән саламын. Менің дарынды домбырашы болғым
К
еледі.
к

Негізгі сын есімдер Туынды сын есімдер

лім алушы
Дескриптор Бі
— негізгі сын есімдерді ажыратады;
— туынды сын есімдерді анықтайды.

53 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

олымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын
Оқу мақсаты 3.4.2.5 Б
анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Болымды және болымсыз етістіктерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Болымды және болымсыз етістіктерді анықтап, сәйкестендір. Олардың мағыналарында
қандай өзгешелік бар екенін айт.

ШАҚЫР АЙТПАДЫ

ОЛЫМДЫ
С
ЕКІРМЕ БСЕКІР

АЙТ
ТЫ ЖАЗ
ОЛЫМСЫЗ
Б
ЖАЗБАДЫ ШАҚЫРМА

• Болымды және болымсыз етістіктерге мысал келтір.

лім алушы
Дескриптор Бі
— болымды етістіктерді анықтайды;
— болымсыз етістіктерді анықтайды;
— болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын
сипаттайды;
— болымды және болымсыз етістіктерге сәйкес мысалдар
келтіреді.

54 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

септік және реттік сан есімдердің айырмашылығын
Оқу мақсаты 3.4.2.6 Е
анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Есептік және реттік сан есімдерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Есептік және реттік сан есімдерді анықта. Сөздің тұсындағы тиісті бағанға «+» таңбасын қой.

Сөздер Есептік Реттік

алпыс

сегізінші

он алтыншы

отыз

қырық

үшінші

екі

үш жүз елу жеті

• Есептік және реттік сан есімдердің қандай айырмашылығы бар?
• Реттік сан есімдерді қатыстырып 2 сөйлем құрастыр.

лім алушы
Дескриптор Бі
— есептік сан есімдерді анықтайды;
— реттік сан есімдерді ажыратады;
— есептік және реттік сан есімдердің айырмашылығын түсіндіреді;
— реттік сан есімдерді қатыстырып сөйлем құрастырады;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды.

55 ЖОБА

4-ТОҚСАН

Бөлім: Тыңдалым және айтылым

Бөлімше 1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну

ыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу,
Оқу мақсаты 3.1.1.1 Т
ашық және жабық сұрақтарға жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі тірек сөздерді анықтайды

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Тірек сөздерді түртіп ал.

у табиғаттағы барлық тіршілік атаулының құрамында кездеседі. Көптеген
С
імдіктің 80 – 95% судан тұрады. Жануарлар мен адам денесінде де су көп. Адам
өс
засының бүкіл салмағының жартысынан көбі судың үлесіне тиеді. Сусыз жер
ағ
етіне өсімдік өспейді, жануарлар тіршілік ете алмайды.
б
л адам өміріндегі судың маңызына баға жетпейді. Сусыз тамақ піспейді.
А
азалық та болмайды. Судың күшінен электр қуаты алынады. Су арқылы үйді
Т
ылытады. Өндіріс орындары сусыз жұмыс істей алмайды. Адамдар су жолымен
ж
атынайды, жүк тасиды. Судың тұрмыстық қажеттіліктерден басқа емдік қасиеттері
қ
е бар. Су иммунитетті жақсартады, дене температурасын реттейді, зейінді ашады,
д
ұмыс өнімділігін арттырады. Сондықтан да су өмір нәрі, тіршілік көзі болып
ж
алады.
сан

• Сұрақтарға жауап бер.

1) Мәтін не туралы?
2) Су табиғатта қайда кездеседі?
3) Күнделікті тіршілікте су қалай қолданылады?
4) Су неліктен «тіршілік көзі» болып саналады?

лім алушы
Дескриптор Бі
— тірек сөздерді анықтайды;
— мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді;
— мәтіннің мазмұнына қатысты ой қорытады.

56 ЖОБА

Бөлімше 1.2 Мәтіннің мазмұнын болжау

әтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/
Оқу мақсаты 3.1.2.1 М
диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тақырып пен суреттердің негізінде мәтіннің
мазмұнын болжайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

Тапсырма
Суретке мұқият қара. Мәтіннің тақырыбын оқы. Бұл мәтін не туралы болуы мүмкін?
Берілген тақырып пен суретті пайдаланып, сұрақтардың көмегімен мәтін құрастыр.

Сүңгі

• Бұл қай мезгіл?

• Сүңгі неден пайда болды?

• Балалар не істеді?

• Олар не туралы сөйлесті деп ойлайсың?

• Оқиға қалай аяқталуы мүмкін?

лім алушы
Дескриптор Бі
— тақырыпқа сәйкес жүйелі мәтін құрастырады;
— мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

57 ЖОБА

Бөлімше 1.3 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану

үрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық
Оқу мақсаты 3.1.3.1 Т
әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік
нормаларды сақтап сөйлесу

ілім алушы
Бағалау критерийі Б

• Тақырыпқа қатысты өз ойын жүйелі жеткізеді

• Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Сұрақтарға жауап бер.

алымдар ұялы телефондарға жүргізген зерттеулері бойынша мынандай
Ғ
оқтамға келген: ұялы телефонды күніне 10 минуттай уақыт пайдалану – адам
т
ғзасын функционалдық өзгерістерге ұшыратады екен. Яғни, небәрі 10
а
инуттық тілдесуден кейін ағзаңыздың өз қалпына қайта келуі үшін 8 сағат
м
ерек. Тәжірибе кезінде 8 жыл бойы күнделікті ұялы телефонды пайдаланған
к
амды медициналық тексеруден өткізгенде, оның ағзасының едәуір
ад
герістерге ұшырағаны анықталған.
өз

• Ағзаның қалпына келуі үшін қанша уақыт қажет? Белгіле ()

10 м
инут 8 жыл

• Сұрақтарға сүйеніп, жұпта ой бөліс.

1) Ұялы телефонның адам өміріндегі алатын орны қандай?
2) Оның қандай пайдалы және зиянды жақтары бар?
3) Сен ұялы телефонды қалай қолданасың?

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің мазмұны бойынша сұраққа жауап береді;
— сұрақтардың негізінде тақырыпқа қатысты ойын айтады;
— өз ойын жүйелі жеткізеді;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

58 ЖОБА

Бөлімше 1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрау

ірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып,
Оқу мақсаты 3.1.4.1 Т
берілген тақырып бойынша әңгіме құрау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тірек сөздер мен жоспар бойынша әңгіме
құрастырады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген жоспар бойынша «Найзағайлы күн» тақырыбына мәтін құрастыр. Тірек
сөздерді қолдан.

Жоспар:
1) Тоғайда
2) Найзағай
3) Қорқыныш
4) Жаңбырдан соң

Тірек сөздер: жаздыгүні, тоғайға бару, дем алу, бұлттану, найзағайдың жарқылдауы,
күннің күркіреуі, жаңбырдың шелектеп құюы, күннің көзі, үйге қайту.

ілім алушы
Дескриптор Б
— тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады;
— тірек сөздерді орынды пайдаланады;
— мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды;
— оқиғаны жүйелі байланыстырып айтады;
— сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.

59 ЖОБА

Бөлім: Оқылым

Бөлімше 2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну

ура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын
Оқу мақсаты 3.2.2.1 Т
ажырата білу, сөйлеу барысында қолдану

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді ажыратады

• Сөзді тура және ауыспалы мағынада қолданады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Өлеңді түсініп оқы. Қарамен берілген тіркестерді қалай түсінесің?

ылы жүрек, тәтті тіл,
Ж
екені берер, біл.
Бер
щы сөзді –өзімшіл,
А
Ө
нері оның қалар тұл.
Қ
есін тапсаң, жұмсақ айт
ат
заланбай сабыр қыл.
Ы
. Құдайбердіұлы
Ш

• Өлеңдегі ауыспалы мағынада тұрған сөз тіркестерін теріп жаз. Оларды қандай
сөздермен алмастырып айтуға болады? Кестеге жаз.

з тіркестері Түсіндірмесі
Сө

• Сөздерді тура мағынасында қолданып, сөйлем құрастыр.

лім алушы
Дескриптор Бі
— ауыспалы мағынада қолданылған сөз тіркестерін анықтайды;
— ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын сипаттайды;
-сөздерді тура мағынасында қолдануға мысал келтіреді.

60 ЖОБА

Бөлімше 2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру

әтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған
Оқу мақсаты 3.2.3.1 М
сұрақтар құрастыру және жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіретін
сұрақтар құрастырады

• Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы.

ос табу оңай ма?
Д
ір жігіттен:
Б
ос табу оңай ма? – деп сұрапты қарт кісі.
— Д
та, дос табу ақымаққа оңай, ақылдыға қиын, — депті жігіт.
— А
оқ, балам, ақылдының досы аз, қасы көп, ақымақтың досы көп
— Ж
олғанмен жақсылары жоқ. Жақсылығы жоқ достың қастығы аяқ астында
б
атады. Ақылды өзіне тең дос іздейді, ақымақ өзіне тең досты іздемей-ақ табады.
ж
сіңде болсын, досың ақылды болса, өзің дана боласың, досың бала болса, өзің
Е
ала боласың. Өмірде ақылды дос табу қиын, — депті қарт сонда.
ш

• Сұрақтарға жауап бер.

1) Жігіт қарттың сұрағына қалай жауап берді?
2) Қарт жігіттің сөзімен келісті ме?

Жұптық жұмыс

• Мәтін бойынша жұбыңның пікірін білуге бағытталған 1 сұрақ қой.

• Жұбыңның саған қойған сұрағына жауап бер.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтін бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақ қояды;
— сұрақтың құрылымын сақтайды;
— мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді;
— сөйлеу барысында грамматикалық нормаларды сақтайды.

61 ЖОБА

Бөлімше 2.4 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау

з бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің
Оқу мақсаты 3.2.4.1 Ө
көмегімен негізгі ойды анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіндегі негізгі ойды анықтайды

• Мәтінге тақырып қояды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Сұрақтарға жауап бер.

ғыда бір бай мен кедей көрші тұрыпты. Бай өте жақсы өмір сүріпті. Ал
Бая
едей егін егіп, өз еңбегінің нанын жеп күнелтеді екен.
к
ір жылы көктемде қатты су тасқыны болады. Бай бар алтынын көтеріп, биік
Б
ғаштың басына шығып кетіпті. Кедей де нанын алып, ағаштың басына шығады.
а
у тасқыны бірнеше күнге созылады. Қарны ашқан бай кедейге:
С
ына бір кесек алтынды алып, маған бір үзім нан берші, -дейді.
– М
лтының өзіңе, нан бере алмаймын,- дейді кедей. Екінші күні бай тағы да:
– А
тынымның жартысын берейін, бір үзім нан берші, –деп жалынады. Кедей бере
– Ал
лмайтынын айтады. Ақыры, аштан өліп бара жатқан бай бір үзім нанға барлық
а
лтынын айырбастайтынын айтады. Байға жаны ашыған кедей өз нанымен бөліседі.
а
елесі күні су тоқтап, олар ағаш басынан түседі. Содан бері бай мен кедей араласып,
К
ақсы көрші болған екен. Халықтың «Алтын, күміс – тас екен, арпа, бидай – ас екен»
ж
егені осыдан қалған болар.
д

— Мәтін не туралы?
— Мәтіннен қандай ой түйдің?
— Мәтіндегі қай сөйлем негізгі ойды білдіреді?
— Мәтінді қалай атауға болады?

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді;
— мәтіннің негізгі ойын анықтайды;
— мәтінге сәйкес тақырып қояды.

62 ЖОБА

Бөлімше 2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу

үрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте,
Оқу мақсаты 3.2.5.1 Т
карта) берілген тақырып/сұрақ бойынша алған
ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын
сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың
маңызды тұстарын анықтау

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жаңа сөздердің мағынасын түсіндіреді

• Мәтіндегі маңызды ақпараттарды анықтайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді түсініп оқы.

Бал
аш — Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы тұйық көл. Аумағы
қ
өнінен Каспий, Арал теңіздерінен кейінгі үшінші орында. Алматы, Жамбыл,
ж
арағанды облыстарының шегінде, теңіз деңгейінен 340 м биіктікте
Қ
рналасқан. Ауданы 17-22 мың км². Судың көлемі шамамен 100 – 110 км³ . Ең
о
ерең жері — 26 м. Балқаштың батыс бөлігіне Іле, шығыс бөлігіне Қаратал, Лепсі,
т
қсу өзендері құяды. Солтүстіктен ағатын Аягөз, Тоқырауын, Жәмші, Мойынты
А
.б өзендер әдетте көлге жетпей сарқылады.
т

• Қарамен жазылған сөздердің мағынасын сөздік арқылы анықтап, түсіндір.

• Мәтінге сүйеніп, кестені толтыр.

Орналасуы

Жалпы ауданы

Суының көлемі

Тереңдігі

Құятын өзендер

лім алушы
Дескриптор Бі
— жаңа сөздердің мағынасын түсіндіреді;
— сәйкес ақпаратты анықтап,кестеге түсіреді.

63 ЖОБА

Бөлім: Жазылым

Бөлімше 3.3 Оқыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар бойынша жазба
жұмыстар жазу

қыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар
Оқу мақсаты 3.3.3.1 О
бойынша мұғалімнің көмегімен жоспар құрып,
мазмұндама жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтін бойынша жоспар құрып, мазмұндама жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді мұқият оқы.

ұз сұп-суық. Күн ұзақ шатырға ілініп ап, міз бақпай тұра беруден
М
алықпайтын. Балалар қызығып ұстағысы келсе, өзінің сұп-суық денесімен қарып
ж
ал
атын. Оған адамдардың мейірімі жетпейтін еді. Ол өткен-кеткендерден жан
ж
лулығын күтіп ұзақ тұрды. Ол үшін өзін құрбан етуге, еріп су боп кетуге бар
ы
і.
ед
ктем келді. Күн шықты. Күн жер бетіндегі тіршіліктің бәрін бірдей
Кө
өретін. Кенет мұзға көзі түсті. Сол-ақ екен күлімдеді.
к
еткен сұлу! – деді Күн.
— Н

ен де, — деді Мұз.
— С
ұздың тұла бойы балқып, бірте-бірте еріп бара жатты.
М

• Мәтіннің мазмұны бойынша жоспар құрастыр.
1.________________________________
2.________________________________
3.________________________________

• Жоспар бойынша мәтіннің мазмұнын жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— мәтіннің мазмұны бойынша жоспар құрастырады;
— мәтіннің мазмұнын жоспарға сәйкес жазады;
— сөйлемдердің құрылымын сақтайды;
— орфографиялық нормаларды сақтап жазады;
— пунктуациялық нормаларды сақтап жазады.

64 ЖОБА

Бөлімше 3.4.Жазба жұмыстарын түрлі формада ұсыну

ұғалімнің көмегімен сызба, график, кесте,
Оқу мақсаты 3.3.4.1 М
фотосуреттер пайдаланып, мәтін (хат, шақыру,
нұсқаулық, т.б.) құру/компьютерде теру

ілім алушы
Бағалау критерийі Б

• Суреттер/ тірек сөздерді пайдаланып, мәтін
құрастырады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Берілген сөздерді қолданып, көктемгі мерекелердің біріне қатысты құттықтау хат жаз.

Тірек сөздер: құрметті, қадірлі, аяулы, құтты болсын, денсаулық, бақыт, жақсылық, табыс,
тілектеспін, ізгі ниетпен.

лім алушы
Дескриптор Бі
— тірек сөздерді орынды қолданады;
— құттықтау хаттың стилін сақтайды;
— сөйлемдерді қатесіз жазады.

65 ЖОБА

Бөлімше 3.5 Қатені табу және түзету

іберілген пунктуациялық, орфографиялық,
Оқу мақсаты 3.3.5.1 Ж
грамматикалық және стилистикалық қателерді
мұғалімнің көмегімен тауып, түзету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Жіберілген қателерді анықтайды және түзетеді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Мәтінді оқы. Асты сызылған сөздерде жіберілген қателерді түзетіп, көшіріп жаз.

апон ғалымы Масару Эмото судың қасиетерін зерттеген. Су
Ж
рлық емоциямызды, сезімімізді, сөзімізді, музыканы қабылдайтынын
ба
әлелдеген. Дәрігерлердің айтуынша, сумен емделудің әдіс-тәсілдері көп.
д
ысалы, суды алдымен қатырып, кейін ерітіп ішуге болады. Тек үстінгі
М
абатын төгіп тастау керек. Өйткені ауыр металдар судың бетіне көтеріледі.
қ
сы суды адам күнде аш қарынға ішіп отырса, емдік қасйеті зор. Адам
О
засы бірден жұмысқа кіріседі.
ағ

лім алушы
Дескриптор Бі
— жіберілген қателерді анықтап, түзетеді;
— каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады.

66 ЖОБА

Бөлімше 3.6 Каллиграфиялық нормаларды сақтау

ең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі
Оқу мақсаты 3.3.6.1 К
мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу,
жазу қарқынын жеделдету

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Каллиграфиялық нормаларды сақтап жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Көркем жазу талаптарын сақтай отырып, өлеңді көшіріп жаз.

аурыз, наурыз күні игі,
Н
Күні игі жердің түрі игі!
Бауыры жылып науат қар,
Бабымен ғана жібиді.
Наурыз, наурыз күні игі,
Күні игі жердің түрі игі!
ашылып ырыс шанақтан.
Ш
Шақырып бір үй бір үйді,
Шаттанушы еді бір игі!

лім алушы
Дескриптор Бі
— бас әріп пен кіші әріптің биіктігін сақтайды;
— әріптердің мөлшерін сақтап жазады;
— әріптерді көлбеу салып, үзбей жазады;
— өлеңді қатесіз көшіреді.

67 ЖОБА

Бөлім: Тілдік нормалардың қолданысы

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

егізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз
Оқу мақсаты 3.4.2.1 Н
жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Негізгі түбірден түбірлес сөздер құрастырады

• Түбірлес сөздердің мағынасын ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Жұптық жұмыс
«Сөз жарыс» ойыны
Берілген сөздерден бірнеше түбірлес сөз жасап, тізімдеп жаз. Жұбыңның жазған
сөздерімен салыстыр. Бірдей сөздерді сызып тастап, сана.

о
н е бала
ңбек оқу
йы

б
ас с біл кітап
у

• Түбірлес сөздермен 2 сөйлем құрастырып жаз.

лім алушы
Дескриптор Бі
— қосымшаны орынды қолданып, түбірлес сөздер жасайды;
— түбірлес сөздерді қатыстырып сөйлем құрастырады;
— сөйлемнің құрылымын сақтайды;
— сөйлемдерді сауатты жазады.

68 ЖОБА

Бөлімше 4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

егізгі, туынды зат есім/сын есім/етістікті анықтау
Оқу мақсаты 3.4.2.4 Н

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Негізгі және туынды етістіктерді ажыратады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

Тапсырма
Негізгі және туынды етістіктерді бөліп жаз.

ә
гімеле, кел, өрнекте, жаз, ойна, ұсақта, достас, жөнде, күт, ақылдас, оқы,
ң
ұзда, айт, сөйлес, отыр, бұрғыла, жүгір, бар, шегеле, жина
т

• Суреттегі заттардың атауына тиісті жұрнақтар қосып, туынды етістік жаса.

_______________ _______________ _______________ ___________________

лім алушы
Дескриптор Бі
— негізгі етістіктерді анықтайды;
— туынды етістіктерді ажыратады;
— туынды етістік жасауда жұрнақтарды орынды қолданады.

69

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *