Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар Әдебиеттік оқу 3-сынып

Жиынтық бағалауға арналған

әдістемелік ұсыныстар

Әдебиеттік оқу

3-сынып

1
ЖОБА

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 3-сынып білім алушыларына «Әдебиеттік оқу» пәні
бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде
құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар (қазақ тілінде білім беретін) бастауыш сыныптың (2-
4-сыныптары) «Әдебиеттік оқу» (оқыту қазақ тілінде) пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта
білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған.
Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім
алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға
мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды
өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған.
Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар)
сипатталған. Тапсырмалар мен рубрикалар ұсыныс түрінде берілген.
Тоқсандық жиынтық бағалауды өткізу үшін спецификацияда тапсырма үлгілері мен
балл қою кестесі ұсынылған. Спецификация стандартталған және оны тоқсандық жиынтық
бағалауды өткізуде басшылыққа алу міндеттелген.
Әдістемелік ұсыныстар бастауыш сынып мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім
беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік
үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді
ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.

2 ЖОБА

Мазмұны
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР …………. 4

«Тірі табиғат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау ……………………………………………. 4

«Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау …………. 7

1-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы ……………………………………………. 10

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ……….. 17

«Уақыт» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау …………………………………………………… 17

«Ғимараттар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау …………………………………………… 20

2-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы ……………………………………………. 23

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ……….. 29

«Өнер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау …………………………………………………….. 29

«Атақты тұлғалар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау …………………………………… 32

3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы ……………………………………………. 35

4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ……….. 42

«Су-тіршілік көзі» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау ……………………………………. 42

«Демалыс мәдениеті. Мерекелер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау …………….. 45

4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы ……………………………………………. 48

3 ЖОБА

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«Тірі табиғат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ыңдалым және айтылым
Сөйлеу әрекетінің Т
түрлері

ығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық
Оқу мақсаты 3.1.1.1 Ш
сұрақтар қою және жауап беру
3.1.2.1 Шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған жоспар
бойынша немесе өз сөзімен толық/таңдауына қарай
мазмұндау/ сахналау
ілім алушы
Бағалау критерийі Б

Шығарманың мазмұны бойынша сұрақтар қойып,
ж
ауап береді

Мәтіннің мазмұнын өз сөзімен баяндайды

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Мәтіннен суреттегі жануарлар туралы қандай маңызды
ақпарат алдың? Кестеге жаз.

ануарлар – табиғаттың тамаша жаратылысы. Олар туралы таңқаларлық
Ж
еректерге көптеген мысал келтіруге болады. Мысалы, құмырсқалар өзінің салмағынан
д
6
0 есе ауыр жүкті көтере алады. Оларды палуан құмырсқалар деп атайды.
Қ
лтырауындар тас жейді. Осының арқасында асқорыту жүйесін күшейтеді, суда тепе-
о
еңдікті ұстайды. Ал пілдердің сурет сала алатынын білесің бе? Пілдер — дүниедегі ең
т
қылды жануарлар. Оның миының салмағы — 5кг. Көбелектер гүлдердің иісін ондаған
а
ақырым қашықтықтан сезе алады. Олар иісті қанаттарының көмегімен сезеді. Ғалымдар
ш
тықұстардың сөйлей алғанымен қоса, үлкен мен кіші, ұқсас және бөлек заттарды
то
жырата алатындығын дәлелдеген. Жануарлар дүниесінде мұндай қызықты мәліметтер
а
өт
көп.
е

• Мәтін бойынша маңызды ақпаратты анықтайтын 1сұрақ құрастыр.
_____________________________________________________________________

2-тапсырма
Кестеге сүйеніп, мәтіннің мазмұнын айт.

4 ЖОБА

Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл

Білім алушы

Шығарманың мәтіннен маңызды ақпаратты анықтайды:
мазмұны бойынша 1-ақпарат 1
сұрақтар қойып, 2-ақпарат 1
жауап береді 1 3-ақпарат 1
м
әтін бойынша маңызды ақпаратты 1
анықтауға бағытталған сұрақ құрастырады;

Мәтіннің мазмұнын мәтіннің мазмұнын жүйелі баяндайды; 1
өз сөзімен баяндайды 2 м
әтіндегі маңызды ақпараттарды қамтиды; 1

сөйлеу барысында тілдік нормаларды 1
сақтайды.

Жалпы балл 7

5

«Тірі табиғат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған
рубрика

Білім алушының аты-жөні _________________________________________________

Бағалау Тапсырма Оқу жетістіктерінің деңгейі
критерийі № Т
мен Орта Жоғары
ө

Шығарманың мазмұны Мәтіннің мазмұны бойынша Мәтіннің мазмұны бойынша Мәтіннің мазмұны
бойынша сұрақтар 1 сұрақтар құрастыруда және сұрақтар құрастыруда / бойынша сұрақтар
қойып, жауап береді сұрақтарға жауап беруде мәтіндегі маңызды құрастырады және
қ
иналады. ақпараттарды анықтауда сұрақтарға жауап береді.
қ
ателіктер жібереді.

Мәтіннің мазмұнын өз Мәтіннің мазмұнын өз сөзімен Мәтіннің жүйесін сақтауда/ Мәтіннің мазмұнын өз
сөзімен баяндайды 2 баяндауда қиналады. мәтіндегі ақпараттарды сөзімен жүйелі
қамтуда қателіктер жібереді. баяндайды.

6
«Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ылым
Сөйлеу әрекетінің Оқ
азылым
түрлері Ж

ығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды
Оқу мақсаты 3.2.3.1Ш
білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді анықтау
3.3.1.1 Мұғалім көмегімен оқылған шығарманы логикалық
бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтайды

Мәтінді бөліктерге бөліп, жоспар құрады

олдану
Ойлау дағдыларының Қ
деңгейі

инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

Б
к таудың беткейінде үлкен емен ағашы өсіп тұратын.
иі
ірде өтіп бара жатқан жел еменді құлатпақ болып, бар күшімен үрлей бастады.
Б
қанша күшенсе де, емен былқ етпеді. Керісінше, жапырақтарын қимылдатып,
Ол
елді мазақ қылғандай болды.
ж
заланған жел найзағай мен жаңбырды көмекке шақырды. Аспанды қап-қара
Ы
лт басып, күн күркіреді. Найзағай ойнап, жаңбыр жауды. Емен одан сайын құлпыра
бұ
үсті. Еменді құлата алмайтынын түсінген жел оның сырын сұрады.
т
ен туған жерімде өсемін, тамырларыммен туған топырағыма мықтап
— М
екінгенмін. Менің күшті болуымның сыры осында, — деді емен.
б
Л.М. Жариковтан аударылып, бейімделген)
(

• Мәтіннің кейіпкерлерін жаз. ____________________________________________

• Мәтінге ат қой. ______________________________________________________

• Мәтіннің негізгі ойын білдіріп тұрған сөйлемдерді көшіріп жаз.

2-тапсырма
Сұрақтардың көмегімен мәтіннің негізгі бөліктерін тауып, қоршап сыз. Әр бөлікке
ат қойып, жоспар құр.

Желдің қандай ойы Оны қандай жолдармен Емен желге қалай
болды? жасағысы келді? жауап берді?

1)_______________2)______________________3)_________________
__________________________________________________________
_________________ _______________________ __________________

7
ЖОБА

Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл

Білім алушы

Мәтіннің тақырыбын мәтіннің кейіпкерлерін атайды (екіден кем 1
және негізгі ойды 1 емес);
анықтайды м
әтіннің тақырыбын анықтайды; 1

мәтіннің негізгі ойын анықтайды; 1

Мәтінді бөліктерге мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажыратады; 1
бөліп, жоспар құрады 2
әтін бөліктеріне сәйкес жоспар құрастырады:
м
1-бөлік 1
2- бөлік 1
3-бөлік. 1

Жалпы балл 7

8 «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат
ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні _________________________________

Оқу жетістіктерінің деңгейі
Бағалау критерийі Тапсырма Т
мен Орта Жоғары
№ ө

Мәтіннің тақырыбын Мәтінге ат қоюда және Мәтінге ат қоюда / мәтіннің Мәтінге сәйкес ат қояды
және негізгі ойды 1 мәтіннің негізгі ойын негізгі ойын анықтауда және негізгі ойын
анықтайды анықтауда қиналады. қателеседі. анықтайды.

Мәтінді бөліктерге Мәтіннің құрылымдық Мәтіннің құрылымдық Мәтіннің құрылымдық
бөліп, жоспар құрады 2 бөліктерін ажыратуда және бөліктерін ажыратуда/ бөліктерін анықтап,
м
әтінге жоспар құруда мәтінге жоспар құруда мәтінге жоспар құрады.
қ
иналады. қателіктер жібереді.

9
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ

1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу
бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін
тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға
бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Әдебиеттік оқу» пәні бойынша тоқсандық жиынтық
бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.

2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар

«Әдебиеттік оқу» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында),
бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).

3. 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу

3.1 Ұзақтығы – 40 минут
Балл саны – 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.

3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа
және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан
дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер
түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және
жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 4 тапсырмадан тұрады.
Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі – оқылым, үшінші және
төртінші тапсырмалар жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.

10
ЖОБА

№ Сөйлеу Ортақ Оқу мақсаты Тапсырманың сипаттамасы Тапсырма Жалпы
әрекетінің тақырып саны балл
түрлері

1 Тыңдалым Тірі табиғат 3.1.3.1 Шығармадағы Білім алушы ашық түрдегі толық
және Жақсыдан кейіпкерлердің мінез-құлқы мен жауапты қажет ететін
рен, іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға тапсырманы орындайды. 1 6
айтылым үй
жаманнан сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау
жирен 3.1.5.1 Өз ойы мен сезімін көркем-
бейнелі сөздерді қолдана отырып
жеткізу
3.1.1.1 Шығарманың маңызды
тұстарын анықтау үшін ашық
сұрақтар қою және жауап беру

2 Оқылым 3.2.2.1 Шығарма мазмұны бойынша Білім алушы ашық түрдегі қысқа
қолдануға (практикалық), бағалауға жауапты қажет ететін
және шығармашылыққа негізделген тапсырманы орындайды. 1 5
сұрақтар қою және жауап беру
3.2.6.1 Кейіпкердің портретін сипаттау,
оның іс-әрекеті, мінез-құлқының өзгеру
себептерін мәтіннен тауып, бағалау
3.2.3.1 Шығарманың тақырыбын
анықтау және негізгі ойды білдіріп
тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді анықтау

3-4 Жазылым 3.3.1.1 Мұғалім көмегімен оқылған Білім алушы ашық түрдегі қысқа
шығарманы логикалық бөліктерге жауапты қажет ететін
т
бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құруапсырмаларды орындайды. 2 5

Жалпы балл 4 16

11

4. Тапсырмалар үлгісі және балл қою кестесі

«Әдебиеттік оқу» пәнінен

1-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары

Тыңдалым және айтылым

1. Берілген үзіндіні мұқият тыңда. Әрі қарай не болады деп ойлайсың? Табиғат
ананың керемет күйге түсуінің себебі неде болуы мүмкін? Көркем сөздерді
қолданып, мәтінді әрі қарай жалғастырып айт.

Т
иғат ананың Жер, Су, Ағаш, Ауа деген ұлдары болыпты. Бір күні
аб
абиғат-ана ұлдарын шақырып алып:
Т
дамдарға адал қызмет еткен балама үлкен сый тартамын,- деп уәде береді.

дары адамдарға жақсылық жасауға қуана келіседі. Олар жан-жаққа кетіп,
Ұл
амдарға көп игілікті іс жасайды. Күндердің күнінде еліне қайтып оралған ұлдары
ад
наларының бұрынғыдан да көріктене түскенін көріп:
а
патай, сіз қандай керемет күйге түскенсіз, мұның сыры неде? – деп
— А
райды.
сұ

• Анасы балаларына қандай уәде берді? Жаз. __________________________________

• Мәтіннің мазмұны бойынша 1 ашық сұрақ құрастыр. ___________________________

[6]

12 ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсыЖауап Балл Қосымша ақпарат
рма №

Білім алушының ықтимал жауабы: 1 Берілген оқиғаға сәйкес
— Аяулы ұлдарым менің, мұның сыры болжам жасай отырып,
сен
дердің адамзатқа жасаған мәтін құрастырып айтады.
қ
айырымдылықтарыңда,- деп жауап
1 Оқиғаның логикалық
б
еріпті анасы. Табиғат ана берген уәдесін
жүйесін сақтайды.
оры
ндап, балаларына күннің жарығы мен
ж
ылуын сыйлапты. Содан бері ұлдары да
1 Сөйлеу барысында тілдік
ай
дай аналарының сұлулығын сақтап
нормаларды сақтайды.
қ
алу үшін адамдарға адал қызмет етіп
к
еледі екен.
өйлеу барысында
1 С
өркем-бейнелі сөздерді
к
олданады.
қ
1
дамдарға адал қызмет еткен баласына 1 Мәтіннің мазмұнына
А
сыйлық беретінін айтты/Адамдарға қатысты баламалы
қызмет етсе сыйлық беремін деді/ сұрақтар мен жауаптар
Сыйлық беруге уәде берді/… қабылданады.

Табиғат ана балаларынан нені талап 1
етті?/Балалары не істеді?/Олар анасының
қандай күйін көрді?/Балалары анасына
қандай сұрақ қойды?/…

Жалпы балл 6

Оқылым
2. Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

рсылдаған ит ызалана тап-тап береді. Шарбақтың басында бір кішкентай мысық
А
үрісіп отыр. Иттен қорыққанынан арқасын күжірейтіп, ысылдаған дыбыс шығарады.
б
надай жерде оқиғаның соңын күткен екі бала состиып қарап тұр. Оны терезеден
А
өрген бір әйел сыртқа жүгіріп шықты.
к
ялмайсыңдар ма! – деген зілді дауыстан екі бала селк етіп, арттарына қарады. Әйел
– Ұ
олындағы таяғымен итті қуып жіберді.
қ
з не істедік? –деп таңданды екі бала. – Біз жай ғана қарап тұрмыз ғой.
– Бі
іне, ең жаманы осы, – деді әйел зілденіп.
– М
В.А. Осеевадан аударылып, бейімделген
(

13 ЖОБА

• Бейтаныс әйел балаларға неліктен ашуланды? __________________________________

• Балалар неліктен қарап тұрды деп ойлайсың? __________________________________

• Кейіпкерлердің қайсысының іс-әрекетін дұрыс деп санайсың? Неліктен?

алалардың
ейтаныс әйелдің б
б

________________________________________________________________________

• Мәтін арқылы автордың не айтқысы келді деп ойлайсың? _______________________
________________________________________________________________________

• Мәтінге ат қой. ___________________________________________________________

[5]

14 ЖОБА

Балл қою кестесі

Тапсырма
ауап Балл Қосымша ақпарат
№ Ж

Білім алушының ықтимал жауабы: 1 Сұрақтардың мазмұнына
Мысыққа араша түспегендері сәйкес болатын баламалы,
үшін/итті қуып жібермегені қысқа және толық жауаптар
үшін/мысыққа көмектеспей, босқа қабылданады.
2 қ
арап тұрғандары үшін/…

Соңында не боларын күтті/қызықтап 1
тұрды/ немқұрайлы болды/
әуесқойлық танытты/

1

Себебі, ол мысықты иттен арашалап
алды/ Мысыққа көмектесті/
Балалардың қателігін түсіндірді/
Балаларға өнеге көретті/…

Әлсізге көмектесу керек/ 1
жануарларға қамқор болу керек/
қиын сәттерде қол ұшын беру керек/

Араша/ Жаман әдет/Жаман… 1

Жалпы балл 5

Жазылым

3. Берілген сұрақтардың көмегімен оқыған мәтінді 3 бөлікке бөл. Әр бөлікке ат қой.

Мәтіннің бөліктері Сұрақтар Жоспар/тақырып

1) Оқиға неден басталды? Мәтін не туралы?
т пен мысық не істеді? 1) _______________________
И

2) Әрі қарай не болды? Балалар не істеп тұрды?
Мысықты кім құтқарды? 2)_______________________

3) Оқиға қалай аяқталды? Балалар неге таңқалды?
Бейтаныс әйел не деді? 3) _______________________

[3]

4. Әйелдің сөзінен кейін балалар не істейді деп ойлайсың? Балаларға қатысты
1 сөйлем құрап жаз.
________________________________________________________________________________
____________________________________________________________________
[2]

15 ЖОБА

Балл қою кестесі

Тапсырма Жауап Балл Қосымша ақпарат

лім алушының ықтимал жауаптары: 1 Мәтіннің құрылымдық
3 Бі
Ит пен мысық/ Араздық/ бөліктеріне сәйкес
баламалы жауаптар
уесқойлық/ Араша/ Мысықты құтқару 1
Әқабылданады.

Таңдану/ Жаман қылық/ … 1

лім алушының ықтимал жауаптары: 1 Сұрақтың мазмұнына
4 Бі
Балалар өздерінің қателігін түсініп, сәйкес сөйлем
әйелден кешірім сұрады/ Балалар құрастырып жазады.
ұялып, төмен қарады/ …
1 Сөйлемнің құрылымын
сақтай отырып, қатесіз
жазады.

Жалпы балл 5

5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға
мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер,
плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау
оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға
жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен
таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау
басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау
барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар
(спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына
мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне
көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен
сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім
алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға
көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге
тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі
хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын
тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.

6. Модерация және балл қою

Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация
үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін
балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

16 ЖОБА

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«Уақыт» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ыңдалым және айтылым
Сөйлеу әрекетінің Т
түрлері

Шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-
Оқу мақсаты 3.1.3.1
әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын
болжау
3.1.1.1 Шығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық
сұрақтар қою және жауап беру

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Шығарманың мазмұнына сүйеніп, оқиғаның дамуын
болжайды

• Шығарманың мазмұны бойынша сұрақтар қойып, жауап
береді

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Сұрақтарға жауап бер.

кі бала көше бойындағы бағанада ілініп тұрған сағаттың қасында әңгімелесіп тұр.
Е
ақшалы өрнек болғандықтан есепті шығара алмадым, — деді Нұрлан.
– Ж
л мен көп таңбалы сандарды дұрыс есептей алмадым,- деді Ораз.
– А
ндеше екеулеп шығарып тастайық. Әлі уақытымыз бар ғой, — деді Нұрлан. Бұл кезде
– Е
ағана басындағы сағат бір жарымды көрсетіп тұрған.
б
і жарты сағат уақыт бар екен. Бұл уақытта ұшқыш жолаушыларды бір қаладан екіінші
– Әл
алаға жеткізе алады, — деді Ораз келіскенін білдіріп.
қ
л менің капитан ағам жиырма минутта апатты кемедегі жолаушыларды қайыққа
– А
ырғызып үлгерген.
от
иырма минут дейсің бе? Кейде он минуттың өзінде біраз шаруа тындыруға болады. Тек
– Ж
минутты ескеру керек, — деді Ораз маңғазданып.
әр
сылайша балалар біраз қызықты оқиғаларды еске түсірді. Бір кезде Ораздың көзі
О
ағатқа түсіп кетті. Тұп- тура екі болыпты.
с
үгірейік!- деді Ораз. – Біз сабаққа кешіктік!
– Ж
л есеп ше? — деді Нұрлан сасқалақтап.
– А
В.А. Осеевадан аударылып, бейімделген)
(

• Балалардың сабаққа кешігуіне не себеп болды?

• Ораз уақыт туралы қандай ой айтты?

• Балалар өз уақытын бағалай алды ма? Уақытты бағалау дегенді қалай түсінесің?

2-тапсырма
Мәтіндегі оқиға қалай аяқталады деп ойлайсың? Балалардың әрекетін әрі қарай болжа.
Мәтінді «уақытты бағалау керек» деген тұжырыммен сәйкестендіріп, жалғастырып айт.

17 ЖОБА

Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл

Білім алушы

Шығарманың мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап
мазмұны бойынша 1 береді:
сұрақтар қойып, 1
1-сұрақ
жауап береді 2-сұ
рақ 1

берілген сұраққа қатысты көзқарасын айтады; 1

Шығарманың оқиғаның соңын мәтінмен жүйелі 1
мазмұнына сүйеніп, 2 байланыстырады;
оқиғаның дамуын
оқиғаның мазмұнын берілген тақырыппен 1
болжайды сәй
кестендіреді;
т
ақырыпқа сәйкес қорытынды жасайды; 1

сөйлеу барысында тілдік нормаларды 1
сақтайды.

Жалпы балл 7

18

«Уақыт» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні _________________________________________________

Бағалау Тапсырма Оқу жетістіктерінің деңгейі
критерийі № Т
өмен Орта Жоғары

Шығарманың мазмұны Мәтіннің мазмұны Мәтіннің мазмұны бойынша Мәтіннің мазмұны
бойынша сұрақтар 1 бойынша сұрақтарға жауап сұрақтарға жауап беруде/ бойынша сұрақтарға дұрыс
қойып, жауап береді беруде және сұраққа сұраққа қатысты ойын айтуда жауап береді және сұраққа
қатысты өз ойын айтуда қателеседі. қатысты өз көзқарасын
қиналады. білдіреді.

Шығарманың 2 Мәтіндегі оқиғаның соңын Оқиғаны берілген тақырыппен Мәтіндегі оқиғаның соңын
мазмұнына сүйеніп, болжап айтуда қиналады. байланыстыруда/ тақырыпқа болжап айтады.
сәй
оқиғаның дамуын кес қорытынды жасауда
болжайды қателіктер жібереді.

19

«Ғимараттар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ылым
Сөйлеу әрекетінің Оқ
азылым
түрлері Ж
Шығарманы іштей саналы түрде түсініп, көз
Оқу мақсаты 3.2.1.2
жүгіртіп/ шолып/ түртіп алып/ қажетті
ақпаратты тауып/ белгі қойып/сын
тұрғысынан бағалап оқу
3.2.3.1 Шығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды
білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
3.3.2.1 Шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі (кейіпкер қосу,
соңын өзгерту…)/ өлең (төрт жолды)/ әңгіме
(оқығаны, көргені бойынша) жазу
лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтіннен қажетті ақпаратты тауып, белгілейді

• Мәтіннің тақырыбын анықтайды

• Мәтіннің негізінде шығармашылық жұмыс жасайды

олдану
Ойлау дағдыларының Қ
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж
инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

А
стана қаласы жылдан-жылға көркейіп келеді. Оның жаңадан салынған
ғ
имараттары мен әдемі алаңдары көз тартады. Қалада биіктігі 100 метрден асатын
ғи
мараттар көп. Мысалы, «Қазақстан Темір Жолы» ұлттық компаниясының бас
ғ
имараты заманауи үлгіде жасалған зәулім мекеме. Биіктігі – 175 метр. «Меруертті
м
екен» — әртүрлі биіктіктегі көп қабатты тұрғын үй кешені. Арасындағы ең биігі 210
м
етрге жуықтайды. Ғимараттың соңғы қабатының аумағы бірінші қабаттан 15 метрге
ар
тықтығымен ерекшеленеді.
Қ
азір мұндай ғимараттар Астананың мақтанышына айналған.

• Сәйкестендір.

екеме ғимараты
«М
еруертті мекен» м

йын-сауық орталығы
о
Қазақстан Темір Жолы»
«
ұрғын үй кешені
т

• Тұрғын үй кешенінің қандай ерекшелігі бар? Мәтіннен тауып, қоршап сыз.

• Мәтінге ат қой __________________________________________________

2-тапсырма
Берілген тірек сөздерді пайдаланып, Астана қаласы туралы әңгіме немесе өлең
құрастырып жаз.
Тірек сөздер: елорда, сәулетті, зәулім үйлер, жас қала, бас қала, Есіл өзені, көрікті, көз
тоймайды, ғимараттар, елімнің жүрегі.

20 ЖОБА

Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл

Білім алушы

Мәтіннен қажетті ғимарат атауларын қолданыс саласымен
ақпаратты тауып, 1 сәйкестендіреді:
белгілейді 1-ғ1
имарат
Мәтіннің 2-ғимарат 1
тақырыбын
аталған ғимараттың ерекшелігін анықтайды; 1
анықтайды м
әтінге тақырып қояды; 1

Мәтіннің негізінде тақырыпқа сәйкес шығармашылық жұмыс 1
шығармашылық 2 жасайды;
жұмыс жасайды т
ірек сөздерді орынды қолданады; 1
ж
азу барысында лексика-грамматикалық 1
нормаларды сақтайды.

Жалпы балл 7

21

«Ғимараттар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған
рубрика

Білім алушының аты-жөні _________________________________

Оқу жетістіктерінің деңгейі
Бағалау критерийі Тапсырма Т
мен Орта Жоғары
№ ө

Мәтіннен қажетті Мәтіннен қажетті Мәтіннен қажетті ақпараттарды Мәтіннен қажетті
ақпаратты тауып, 1 ақпараттарды анықтауда анықтауда/ мәтінге ат қоюда ақпараттарды анықтайды
белгілейді және мәтінге ат қоюда қателіктер жібереді. және мәтінге ат қояды.
Мәтіннің тақырыбын
қиналады.
анықтайды

Мәтіннің негізінде Тақырыпқа сәйкес Тақырыпқа сәйкес Тақырыпқа сәйкес
шығармашылық жұмыс 2 шығармашылық жұмыс шығармашылық жұмыс шығармашылық жұмыс
жасайды жасауда қиналады. жасайды, тірек сөздерді жасайды.
олдануда/ лексика-
қ
грамматикалық нормаларды
сақтауда қателеседі.

22

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ

1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу
бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін
тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға
бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Әдебиеттік оқу» пәні бойынша тоқсандық жиынтық
бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.

2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар

«Әдебиеттік оқу» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында),
Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).

1. 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу

3.1 Ұзақтығы – 40 минут
Балл саны – 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.

1.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа
және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан
дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер
түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және
жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 тапсырмадан тұрады.
Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі – оқылым, үшінші
тапсырма жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.

23 ЖОБА

№ Сөйлеу Ортақ Оқу мақсаты Тапсырманың Тапсырма Жалпы
әрекетінің тақырып сипаттамасы саны балл
түрлері

1 Тыңдалым және Уақыт 3.1.1.1 Шығарманың маңызды Білім алушы ашық түрдегі
айтылым Ғимараттар тұстарын анықтау үшін ашық қысқа және толық жауапты 1 6
сұрақтар қою және жауап беру қажет ететін тапсырманы
3.1.5.1 Өз ойы мен сезімін көркем-орындайды.
бейнелі сөздерді қолдана отырып
жеткізу

2 Оқылым 3.2.1.2 Шығарманы іштей саналы Білім алушы ашық түрдегі
түрде түсініп, көз жүгіртіп/ шолып/ қысқа жауапты қажет ететін
түртіп алып/ қажетті ақпаратты тапсырманы орындайды. 1 5
тауып/ белгі қойып/сын тұрғысынан
бағалап оқу
3.2.2.1 Қолдануға (практикалық),
бағалауға негізделген сұрақтар қою
және жауап беру

3 Жазылым 3.3.1.1 Мұғалім көмегімен оқылған Білім алушы ашық түрдегі
шығарманы логикалық бөліктерге қысқа және толық жауапты 1 5
бөліп, әр бөлікке ат қойып, жоспар қажет ететін тапсырманы
құру орындайды.
3.3.4.1 Мұғалімнің көмегімен
шығарманың құрылымын, стилін
жетілдіру, өз бетінше
орфографиялық, пунктуациялық
қателерді табу және түзету

Жалпы балл 3 16

24

4. Тапсырмалар үлгісі және балл қою кестесі

«Әдебиеттік оқу» пәнінен

2-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары

Тыңдалым және айтылым

Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңда. Сұрақтарға жауап бер.

Б
рде Болаттың үйіне ағасының жолдасы келді. Ол бас киімін үстелдің үстіне
і
ойып жатып:
қ
үгін бір күнімді босқа жоғалттым, — деді. Болат оның сөзіне таңданып қалды. Қонақ
– Б
еткен соң ол ағасынан:
к
үнді қалай жоғалтуға болады? Барлық күндер бірдей емес пе?- деп сұрады.
– К
ақыты жағынан барлық күндер бірдей, ал жұмысына қарай әртүрлі болады, – деді
– У
асы. – Адамның ешқандай пайдалы іс жасамаған және кешегі білгенінен басқа
ағ
қандай жаңа нәрсе үйренбеген күні «жоғалған күн» болып саналады.
еш
одан бері Болат ұйықтар алдында ағасына күні бойы істеген әрекеттерін айтып
С
еретін болды. Сондай-ақ, ол күн сайын:
б
енің күнім жоғалған жоқ па? — деп сұрауды әдетке айналдырды.
– М
В.А. Осеевадан аударылып, бейімделген)
(

• Болат қандай сөзді естіп, таң қалды?

• Ағасы «жоғалған күн» дегенді қалай түсіндірді?

• Болат нені әдетке айналдырды?

• Болат күн сайын өзіне қандай сұрақ қоятын? Осы сұрақты өзіңе қой және жауап бер.
[6]

25
ЖОБА

Балл қою кестесі

Тапсырма Жауап Балл Қосымша ақпарат

Білім алушының ықтимал жауабы: 1 Білім алушының
Бір күнді босқа жоғалттым/Жоғалған сұрақтардың мазмұнына
күн/… сәйкес баламалы, қысқа
және толық жауаптары
Адамның пайдалы іс жасамай, ештеңе 1
үқабылданады.
йренбей өткізген күні/Ешқандай
п
айда келтірмей, жаңа нәрсе
үй
ренбеген күнді жоғалған күн
1 д
ейді/…

Ағасына күні бойы жасаған 1
әрекеттерін айтуды/ Ағасына сұрақ
қоюды/…

Мен өз күнімді жоғалтқан жоқпын деп 1 Сұраққа сәйкес дәлелді
ойлаймын. Себебі сабаққа ынталана ой айтады.
қатыстым, өзім үшін көп жаңа нәрсе
1 Өз ойын жүйелі
үйрендім. Үйде анама көмектестім, өз
жеткізеді.
заттарымды жинастырып қойдым/… 1 С
өйлеу барысында тілдік
нормаларды сақтайды.

Жалпы балл 6

Оқылым

2. Мәтінді түсініп оқы. Мәтін бойынша кестені толтыр.

өне Отырар
К
ырар – Арыс өзенінің оң жақ жиегінде орналасқан көне қала. Көне Отырар
От
қылы көшпенді қазақтар саудамен шұғылданып, отырықшылықпен танысып, басқа
ар
алықтармен қатынаса бастады. Отырар тұрғындары күріш, тары, бидай, мақта, жүзім
х
ірумен шұғылданды. Қалада жақсы су жүйесі болған.
өс
тырар қаласы сауда жолдарының ортасында тұрғандықтан оған басқалардың
О
азары көп түскен. Отырарды Қайырхан басқарған әскерлер алты ай бойы
н
ңғолдардан қорғаған. Басып алғаннан кейін жаулар қаланы түгел өртеп жіберген.
мо
азір Отырар қаласының орны ғана бар.
Қ

Қаланың орналасқан жері Халқының кәсібі Тарихы

• Отырар қаласына басқалардың назары неліктен көп түсетін?
_____________________________________________________________________

• Мәтіннің мазмұны бойынша 1 сұрақ құрастырып жаз.
_____________________________________________________________________
[5]

26 ЖОБА

Балл қою кестесі

Тапсырма Жауап Балл Қосымша
№ ақпарат

Арыс өзенінің жағасында/Арыс өзенінің 1 Сұрақтың
оң жағында/… мазмұнына
сәйкес баламалы,
Саудамен шұғылданған/ 1
2 қысқа және
отырықшылықпен айналысқан/ күріш,
ттолық жауаптар
ары, бидай, мақта, жүзім өсірумен
шұғықабылданады.
лданды/…

Қайырханның әскері алты ай бойы 1
жаудан қорғаған/ Жаулар қаланы
толық өртеп жіберген/Қазір
қаланың орны ғана бар/

Отырар сауда жолының ортасында 1
тұрған қала болды/ Ол ірі сауда
орталығы болды/

Отырар қаласының орнында қазіргі не 1 Мәтіннің
бар?/Моңғолдар Отырарды неліктен мазмұнына
басып алғысы келді деп ойлайсың? /… сәйкес басқа да
сұрақтар
қабылданады.

Жалпы балл 5

Жазылым

3. Құрылымы қате берілген мәтіннің негізгі бөліктерін (басы, ортасы, соңы)
анықтап, 1,2, 3 сандарымен белгіле. Мәтінді ретке келтіріп жаз. Мәтіннің әр
бөлігіне ат қой.

кесі Сәкенді осы үлкен пирамиданың қасына суретке түсірді. Ежелгі египеттіктер
Ә
ирамидаларды үлкен-үлкен тастардан салған екен. Оның ішіне өздерінің басшыларын
п
ерлеген. Оларды «перғауындар» деп атайды. Ең үлкен пирамида Хеопс перғауынға
ж
рнап салынған. Оның биіктігі қазіргі заманғы қырық қабатты үйден де биік!
а
ткен күзде Сәкен ата-анасымен бірге Египетке демалуға барды. Ол алып
Ө
ирамидаларды көріп, қатты таңғалды.
п

1. ___________________________
2. ___________________________
3. ___________________________

[5]

27 ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсырЖауап Балл Қосымша ақпарат
ма №

іннің құрылымдық
3 1 Мәт
бөліктерін анықтайды.

1 Мәтінді ретке келтіріп
жазады.

Білім алушының ықтимал жауабы: Тапсырманың мазмұнына
1) Египетке саяхат сәйкес баламалы
2) Алып пирамидалар 3 жауаптар қабылданады.
бөлікке сәйкес атауға
3) Естелік сурет Әр
1 балл қойылады.

Жалпы балл 5

5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға
мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер,
плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау
оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға
жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен
таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау
басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау
барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар
(спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына
мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне
көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен
сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім
алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға
көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге
тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі
хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын
тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.

6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация
үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін
балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

28 ЖОБА

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«Өнер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ыңдалым және айтылым
Сөйлеу әрекетінің Т
азылым
түрлері Ж

Шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған
Оқу мақсаты 3.1.2.1
жоспар бойынша немесе өз сөзімен
толық/таңдауына қарай мазмұндау/ сахналау
3.1.5.1 Өз ойы мен сезімін көркем-бейнелі сөздерді
қолдана отырып жеткізу
лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтінге жоспар құрады

• Мәтіннің мазмұнын жоспар бойынша айтады

• Сөйлеу барысында көркем сөздерді қолданады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

инут
Орындау уақыты 20 м
1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Тапсырмаларды орында.

оңырау соғылды. Шымылдық ашылды. Сахнаға әнші Әміре шықты. Басында
Қ
юлы тақия, үстінде жеңіл шапан, қолында домбыра. Өзге шығушылардан оның киімі
о
е, түрі де, жүріс-тұрысы да өзгеше еді. Ол әуелі халыққа ізет көрсетіп, басын иді. Шеті
д
үпсіз көрінген кең залға қарады. Домбырасын күйлеп алды да, «Қанапия» әнін айтты.
т
ал тым-тырыс болды. Әміре кісіге емес, әнге айналды. Ән салса ол өзін-өзі
З
мытады, әннің әуеніне беріледі. Оның ерекше күшті, ашық даусы Еуропа
ұ
ыңдаушыларын қатты таңдандырды. Әннің аяғын созып барып, домбыраны
т
елпіндіре бітіргенде, тілдің керектігі болмады. Ән аяқталғанда, сүйсініп отырғандар
ж
айран қалысты. Ән тым тез біткендей.
қ
йып тыңдаған халық әнші орнынан тұрып, бас игенде ғана ду қол
Ұ
апалақтады. Залдан «бис…бис…» деген дауыстар жамырай естіліп жатты.
ш

• Мәтін кім туралы? _______________________________________________

• Сұрақтардың көмегімен мәтінге жоспар құр. Кестеге жаз.

Сұрақтар Жоспар

Сахнаға кім шықты? Ол не істеді? 1)

Тыңдаушылар қандай күйде болды? 2)

Халық әншіге қандай қошемет көрсетті? 3)

2-тапсырма
Көркем сөздерді қолданып, жоспар бойынша мәтіннің мазмұнын айт.

29 ЖОБА

Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл
№ Бі
лім алушы

Мәтінге жоспар мәтіннің тақырыбын анықтайды; 1
құрады м
әтіннің кіріспе бөліміне сәйкес жоспар 1
Мәтіннің мазмұнын қ
ұрады;
жоспар бойынша 1 м
әтіннің негізгі бөліміне сәйкес жоспар 1
айтады қ
ұрады;
м
әтіннің қорытынды бөліміне сәйкес 1
ж
оспар құрады;

мәтіннің мазмұнын жоспарға сәйкес, 1
Сөйлеу барысында жүйелі баяндайды;
2
көркем сөздерді
өйлеу барысында көркем сөздерді 1
с
қолданады қ
олданады.
с
өйлеу барысында тілдік нормаларды 1
сақтайды.

Жалпы балл 7

30

«Өнер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні___________________________________________________________

Бағалау критерийі Тапсырма О
жетістіктерінің деңгейі
№ қу

Төмен Орта Жоғары

Мәтінге жоспар Мәтінге жоспар құруда, Мәтінге жоспар құруда/мәтіннің Мәтіннің мазмұнын
құрады 1-2 мәтіннің мазмұнын жоспарға мазмұнын жоспарға сәйкес жоспарға сәйкес жүйелі
Мәтіннің мазмұнын сәйкес әңгімелеуде және әңгімелеуде/көркем сөздерді баяндайды және көркем
жоспар бойынша сөйлеу барысында көркем қолдануда қателіктер жібереді. сөздерді орынды
айтады сөздерді қолдануда қиналады. қолданады.
Сөйлеу барысында
көркем сөздерді
қолданады

31

«Атақты тұлғалар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

Оқылым
Сөйлеу әрекетінің
азылым
түрлері Ж

ығарманы іштей саналы түрде түсініп, көз
Оқу мақсаты 3.2.1.2 Ш
жүгіртіп/ шолып/ түртіп алып/ қажетті ақпаратты
тауып/ белгі қойып/сын тұрғысынан бағалап оқу
3.2.2.1 Қолдануға (практикалық), бағалауға негізделген
сұрақтар қою және жауап беру
3.2.6.1 Кейіпкерлердің портретін сипаттау, оның іс-
әрекеті, мінез-құлқының өзгеру себептерін мәтіннен
дәлелдер келтіріп бағалау
3.3.2.1 Шығарма кейіпкеріне хат/ертегі (
кейіпкер қосу,
соңын өзгерту …)/ өлең (төрт жолды)/әңгіме
(оқығаны, көргені бойынша) жазу

лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Мәтінді түсініп оқиды, қажетті ақпаратты
анықтайды

• Мәтін бойынша сұрақтар құрастырады және жауап
береді

• Шығарманың кейіпкерлерін сипаттайды

• Оқығаны/көргені бойынша мәтін жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі

инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

едей шаруа жанұясында туған Құрманғазы жасынан домбыраға әуес болады.
К
л Ұзақ күйшіден тәлім алады. Құрманғазы орындаушылық шеберлігін шыңдайды.
О
сейе келе Құрманғазының есімі бүкіл қазақ даласына атақты күйші ретінде
Е
арайды.
т
ұрманғазының бүкіл өмірі әділетсіздікке қарсы күреспен өтеді. Ол сан рет
• МәтінніңҚ кейіпкері туралы не білесің? Ол кім? ____________________________
үрмеге де отырады. Құрманғазы алғашқы күйін Исатай мен Махамбеттің қазақ
т
андарына қарсы көтерілісіне арнайды.
х• Ол кімнен тәлім алған? Белгіле ()

И
айдан
ахамбеттен Ұзақ күйшіден сат
М

• Мәтіннің мазмұны бойынша 1 сұрақ құрастырып жаз.
__________________________________________________________________

• Мәтіннің кейіпкеріне мінездеме бер.
________________________________________________________________

32
ЖОБА

2-тапсырма
Оқыған/көрген/естігендеріңнің негізінде суреттегі атақты тұлғалардың біреуі
туралы жаз.

Әбу Насыр әл-Абылай хан Тоқтар Әубәкіров Дінмұхамед
Фараби Құдайбергенов

Бағалау Тапсырма Дескриптор Балл
лім алушы
критерийі № Бі

Мәтінді түсініп мәтіннің кейіпкерін анықтайды; 1
оқиды, қажетті м
әтіннің мазмұны бойынша сұраққа жауап 1
ақпаратты
ереді;
б
анықтайды м
әтіннің мазмұны бойынша сұрақ қояды; 1
Мәтін бойынша
к
ейіпкерге мінездеме береді. 1
сұрақтар
1
құрастырады

және жауап береді
Шығарманың
кейіпкерлерін
сипаттайды

Оқығаны/көргені оқығаны/көргенінің негізінде атақты тұлға 1
бойынша мәтін туралы мәтін жазады;
жазады 2 к
ейіпкерге қатысты ақпараттарды 1
қ
амтиды;

жазу барысында орфографиялық 1
нормаларды сақтайды.

Жалпы балл 7

33
ЖОБА

«Атақты тұлғалар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған
рубрика

Білім алушының аты-жөні___________________________________________________________

Бағалау критерийі Тапсырма О
жетістіктерінің деңгейі
№ қу

Төмен Орта Жоғары

Мәтінді түсініп Мәтіннен қажетті Мәтіннен қажетті мәліметтерді Мәтіннен қажетті
оқиды, қажетті 1 мәліметтерді анықтауда, анықтауда/ мәтіннің мазмұны мәліметтерді анықтайды,
ақпаратты анықтайды мәтіннің мазмұны бойынша бойынша сұрақ мәтіннің мазмұны бойынша
Мәтін бойынша
сұрақ қоюда, шығарманың қоюда/шығарманың кейіпкерін сұрақ қояды және шығарма
сұрақтар құрастырады
кейіпкерін сипаттауда сипаттауда қателіктер жібреді. кейіпкерінің портретін
және жауап береді қ
иналады. жасайды.
Шығарманың
кейіпкерлерін
сипаттайды

Оқығаны/көргені Оқығаны немесе көргенінің Оқығаны/көргені бойынша Оқығаны/көргені бойынша
бойынша мәтін 2 негізінде атақты тұлғалар атақты тұлғалар туралы мәтін атақты тұлғалар туралы
жазады туралы мәтін құрастыруда құрастырады, кейіпкерге мәтін құрастырып жазады.
қ
иналады. қатысты ақпаратты қамтуда/
лексика — грамматикалық
нормаларды сақтап жазуда
қателеседі.

34
ЖОБА

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ
1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу
бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін
тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға
бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Әдебиеттік оқу» пәні бойынша тоқсандық жиынтық
бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.

2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар

«Әдебиеттік оқу» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында),
Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).

3. 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу

3.1 Ұзақтығы – 40 минут
Балл саны – 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.

3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа
және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан
дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер
түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және
жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 тапсырмадан тұрады.
Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі – оқылым, үшінші тапсырма
жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.

35
ЖОБА

№ Сөйлеу әрекетінің Ортақ тақырып Оқу мақсаты Тапсырманың Тапсырма Жалпы
түрлері сипаттамасы саны балл

1 Тыңдалым және Өнер 3.1.2.1 Шығарманың мазмұнын Білім алушы ашық түрдегі
айтылым Атақты тұлғалар бірлесе құрастырған жоспар қысқа және толық жауапты 1 6
бойынша немесе өз сөзімен қажет ететін тапсырманы
толық/таңдауына қарай орындайды.
мазмұндау/ сахналау

2 Оқылым 3.2.1.2 Шығарманы іштей саналы Білім алушы ашық түрдегі
түрде түсініп, көз жүгіртіп/ қысқа жауапты қажет ететін 1 5
шолып/ түртіп алып/ қажетті тапсырманы орындайды.
ақпаратты тауып/ белгі қойып/сын
тұрғысынан бағалап оқу
3.2.6.1 Кейіпкерлердің портретін
сипаттау, оның іс-әрекеті, мінез-
құлқының өзгеру себептерін
мәтіннен дәлелдер келтіріп
бағалау

3 Жазылым 3.3.1.1 Мұғалім көмегімен Білім алушы ашық түрдегі
оқылған шығарманы логикалық қысқа жауапты қажет ететін
бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат тапсырманы орындайды.
қойып жоспар құру 1 5

3.3.2.1 Шығарма кейіпкеріне

хат/ертегі (кейіпкер қосу, соңын

өзгерту …)/ өлең (төрт
жолды)/әңгіме (оқығаны, көргені
бойынша) жазу

Жалпы балл 3 16

36
ЖОБА

4. Тапсырма үлгілері және балл қою кестесі

«Әдебиеттік оқу» пәнінен 3-тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың тапсырмалары

Тыңдалым және айтылым

1. Мәтінді мұқият тыңда.

е-шешеден ерте айырылған Әбілхан тіршіліктің тауқыметін көп тартты. Қой
Әк
ңында күндер өтті. Жұрттың баласы хат танып, сабақ оқығанда, мұның қолынан бар
со
елгені – күйемен тас бетіне немесе сұқ саусағымен құмға сурет салу болды. Болмаса
к
ашау, пышағын ала жүріп, тас пен ағаштан мүсін жасау.
қ
ілханның ағаштан жасаған мүсіндерін көрген Түргенбай дейтін қарт ұста:
Әб
ынауың біз білмеген өнер екен. Сурет салуға талабың бар екен. Оқуың керек
– М
ғар, балам, — деді.
шы
етім бала өзі машықтанып жүрген ісіне тұңғыш рет қолдау естіді. Бір
Ж
ыныптық білімі жоқ суретшінің өмір жолы осылай басталды. Талай-талай
с
едергілерге жолықты. Тек атақты суретші Н. Г. Хлудов өнер үйренуге талпынған
к
ірінші қазақ жігітін қуана қарсы алды. Бос уақытында көркем сурет өнерінің
б
іппесін үйретті.
әл

• Мәтін кім туралы? __________________________________________________

• Ол бала күнінде немен айналысатын? Екі дұрыс ақпаратты белгіле ().

ас пен құмға сурет алумен
Т

Д
омбыра тартып, ән салумен

ас пен ағаштан мүсін жасаумен
Т

• Оған өнер әліппесін үйреткен кім? Белгіле ().

Т
нбай ұста Суретші Н.Г. Хлудов
үрге

• Берілген жоспарға сүйеніп, мәтіннің мазмұнын айт.

Жоспар:
1) Әбілханның ермегі
2) Ұстаның қолдауы
3) Өнер жолының әліппесі
[6]

37
ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсырмаЖауап Балл Қосымша ақпарат

Әбілхан туралы/Әбілхан Қастеев 1
туралы/суретші Әбілхан Қастеев
т
уралы/

ас пен құмға сурет алумен 1
Т

ас пен ағаштан мүсін жасаумен 1
Т
1
Суретші Н.Г. Хлудов 1

Білім алушының ықтимал жауабы: 1 Мәтіннің мазмұнын
Әбілхан Қастеев ата-анасынан ерте жоспарға сәйкес жүйелі
айрылған. Басқа балалар сабақ оқыған баяндайды.
кезде, ол қой соңында жүріп тас пен
1 Сөйлеу барысында тілдік
құмға сурет салатын, ағаштан мүсін
нормаларды сақтайды.
жасайтын. Бір күні оның жұмысын
көрген Түргенбай ұста оған оқуы
керектігін айтады. Ол біраз
қиындықтарға жолығады. Әбілханға
сурет салуды Хлудов үйреткен.

Жалпы балл 6

Оқылым

2. Мәтінді түсініп оқы. Мәтінге сүйеніп, кестені толтыр.

аныштың шын есімі – Ғабдулғани. Анасы Әлима еркелетіп «Ғани, Ғаныш» деп
Қ
таған екен. Кейін облыстық орыс-қазақ мектебіне оқуға барғанда журналға есімі Қаныш
а
олып жазылып кетіпті.
б
аныштың туып-өскен жері Баянауыл тауының сыртқы бөктері – Ақкелін. Қаныш
Қ
ала күнінде өте момын, тұйық болып өседі. Төрт-бес жасқа келгенде асық, топай
б
ындарымен құмарланады. Өзеннің жағасынан әдемі жылтыр тастарды көп жинайды.
ой
аныш ауыл мектебінде арабша хат танып, алғаш рет түркі әдебиетінің үлгілерімен
Қ
анысады. Қаныш – қазақ халқының тұңғыш академигі, бар өмірін ел игілігі үшін
т
ұмсаған кісі. Сондықтан оның жарқын бейнесі біз үшін аса қадірлі, аса қымбат.
ж

Кейіпкердің Кейіпкердің Мінез-құлқы Алғашқы білімі Бала күнгі
аты-жөні туған жері ермегі

[5]

38
ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсырмаЖауап Балл Қосымша ақпарат

2 Қаныш Имантайұлы 1 Тапсырманың мазмұнына
Сәтпаев/Қаныш Сәтпаев сәйкес қысқа және толық
жауаптар қабылданады.
Баянауыл тауы/ Ақкелін 1

Өте момын, тұйық болған 1

Арабша хат таныған/араб 1
тілі/арабша оқыған

Асық, топай ойнау/әдемі, жылтыр 1
тастар жинау

Жалпы балл 5

Жазылым
3. Оқыған мәтіннің әр бөлігіне ат қойып, жоспар құр. Мәтінге сүйеніп, Қаныш
Сәтпаев туралы 3-4 сөйлем жаз.

Жоспар:
1._______________________________________________
2. _______________________________________________
3. _______________________________________________

[5]
Балл қою кестесі

ТапсырмаЖауап Балл Қосымша ақпарат

Ғабдулғани/Қысқарған есім 1 Сұрақтың мазмұнына
сәйкес баламалы, қысқа
а Қаныш/Қаныштың ермегі/ 1
Балжәне толық жауаптар
3 қабылданады.
Тұңғыш ғалым/Жарқын 1
бейне/Халықтың сүйген ұлы/Ұлт
мақтанышы/

Білім алушының ықтимал жауабы: 1 Мәтіннің негізінде
Қаныш Сәтпаев – қазақ халқының кейіпкерге қатысты
тұңғыш академигі. Ол Баянауыл ақпараттарды қамтып
азады.
өлкесінде туылған. Шын есімі- ж
Ғабдулғани болған. Анасы еркелетіп
өйлемнің құрылымын
«Қаныш» деп атаған. 1 С
сақтап, қатесіз жазады.

Жалпы балл 5

39
ЖОБА

4. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға
мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер,
плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау
оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға
жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен
таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау
басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау
барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар
(спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына
мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне
көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен
сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім
алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға
көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге
тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі
хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын
тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.

6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация
үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін
балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

40
ЖОБА

4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«Су-тіршілік көзі» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ыңдалым және айтылым
Сөйлеу әрекетінің Т
түрлері
Шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-
Оқу мақсаты 3.1.3.1
әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің
дамуын болжау
3.1.5.1 Өз ойы мен сезімін көркем-бейнелі сөздерді
қолдана отырып жеткізу
ілім алушы
Бағалау критерийі Б

• Кейіпкерлердің іс-әрекетіне сүйеніп, оқиғаның
соңын болжайды

• Сөйлеу барысында көркем сөздерді қолданады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
оғары деңгей дағдылары
деңгейі Ж

инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Тапсырмаларды орында.

лақ көзі тазаланып, Мөлдір су сықылықтап күліп ақты. Тұнық судан ары-бері
Бұ
үрген адамдар мен жануарлар бір сімірмей өтпейтін болды. Бұл Лай суға ұнамады.
ж
л Мөлдір суды лайламақ болып, өз арнасын бұрды. Мөлдір судың үстін бастыра
О
ты. Бірақ жер астынан қайнап шығып жатқан Мөлдір су өңін бұзбай, сол қалпында
ақ
ға берді. Лай су жаман ойының іске аспағанына ыза болды.
а
зеннің бұл арнасына мен иелік етуім керек, — деп кеудесін қақты.
— Ө
нда Көлге барайық. Әділдікті сол айтсын,- деп Мөлдір су Лай суды келісімге
— О
қырды.
ша
кеуі Көлге келді.
Е

• Қате пікірді белгіле ().

Л
й суға Мөлдір судың тазалығы ұнамады.
а

Л
й суға Мөлдір судың күліп аққаны ұнамады.
а

• Кейіпкерлерді сипаттайтын сөздерді анықтап, сәйкестендір.

імшіл, қызғаншақ, күншіл
өз
өлдір су
М
іл, сабырлы, ақылды
әд

ай су
адал, таза, тұнық, көңілді
Л

2-тапсырма
Оқиға қалай аяқталады деп ойлайсың? Кейіпкерлерді сипаттайтын көркем сөздерді
қолданып, оқиғаның соңын жалғастырып айт.

41
ЖОБА

Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл
№ Бі
лім алушы

Кейіпкерлердің іс- қате берілген пікірді анықтайды; 1
әрекетіне сүйеніп, к
ейіпкерлерді сипаттайтын сөздерді
оқиғаның соңын ан
ықтайды:
болжайды 1 1-к
ейіпкер 1
Сөйлеу барысында 2-к
ейіпкер 1
көркем сөздерді
берілген оқиғаға сәйкес болжам жасайды; 1
қолданады оқ
иғаның соңын мәтінмен жүйелі 1
2 б
айланыстырып әңгімелейді;

көркем сөздерді орынды қолданады; 1

сөйлеу барысында тілдік нормаларды 1
сақтайды.

Жалпы балл 7

42
ЖОБА

«Су-тіршілік көзі» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға
арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні___________________________________________________________

Бағалау критерийі Тапсырма О
жетістіктерінің деңгейі
№ қу

Төмен Орта Жоғары

Кейіпкерлердің іс- Мәтіннің соңын болжап Кейіпкерлер мен оқиғаларға Мәтіннің соңын болжайды
әрекетіне сүйеніп, 1-2 айтуда және сөйлеу сүйеніп, мәтіннің соңын және көркем сөздерді
оқиғаның соңын барысында көркем сөздерді болжауда/болжамды оқиғамен орынды қолданады.
болжайды қолдануда қиналады. байланыстыруда/тілдік
Сөйлеу барысында
нормаларды сақтап сөйлеуде/
көркем сөздерді
көркем сөздерді қолдануда
қолданады қателіктер жібереді.

43
ЖОБА

«Демалыс мәдениеті. Мерекелер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау

ылым
Сөйлеу әрекетінің Оқ
азылым
түрлері Ж

пизодтарды салыстыру, сюжеттің дамуындағы
Оқу мақсаты 3.2.8.1 Э
өзгерістерді анықтау
Кейіпкердің портретін сипаттау, оның іс-әрекеті,
3.2.6.1
мінез-құлқының өзгеру себептерін мәтіннен
дәлелдер келтіріп тауып, бағалау
3.3.2.1 Шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі (кейіпкер қосу,
соңын өзгерту…)/ өлең (төрт жолды)/ әңгіме
(оқығаны, көргені бойынша) жазу
лім алушы
Бағалау критерийі Бі

• Оқиғаның дамуы барысындағы өзгерістерді анықтайды

• Кейіпкерлердің іс-әрекетіне баға береді

• Оқығаны бойынша кейіпкерге хат жазады

Қолдану
Ойлау дағдыларының
деңгейі
инут
Орындау уақыты 20 м

1-тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

ейтен сымда тізіліп отырған қарлығаштарға жақындап келді. Аша таяғына
С
п-жұмыр тас салды. Қарлығаштарға бағыттап тартып жіберді. Бейқам отырған
жұ
ұстар дүр көтерілді. Біреуі Сейтеннің аяғының астына топ ете қалды. Сүйріктей
қ
ұмсығынан қызыл қан ағып жатты.
т
ейтен құсты аяп кетті. Жылап жібере жаздады. Ұстазының құстар туралы
С
тқан әңгімесін есіне түсірді. Өзінің істеген ісіне қатты өкінді. Кенет тістенді де, аша
ай
аяғын ортасынан қақ бөлді.
т

• Мәтіннің әр бөлігінде қандай оқиға сипатталған? Әр бөлікке тақырып қойып, жоспар
құр.

1-бөлік 2-бөлік

• Кейіпкердің жағымды және жағымсыз іс-әрекеттерін жаз.

Жағымды әрекеті Жағымсыз әрекеті

• Сейтен аша таяғын неліктен сындырып тастады? Мәтіннен сұрақтың жауабы болатын
сөйлемді тауып, қоршап сыз.

2-тапсырма
Сейтен қандай бала деп ойлайсың? Егер Сейтенмен кездессең, оған не айтар едің?
Оның жасаған іс-әрекеттері туралы ойыңды білдіріп, Сейтенге хат жаз.

44
ЖОБА

Бағалау Тапсырма Дескриптор Балл
критерийі № Бі
лім алушы

Оқиғаның дамуы мәтін бөліктеріне сәйкес жоспар құрады:
барысындағы 1-бөлік 1
өзгерістерді 2-бөлік 1
анықтайды 1 к
ейіпкердің жағымды әрекетін атайды; 1
Кейіпкерлердің іс-к
ейіпкердің жағымсыз әрекетін 1
әрекетіне баға
анықтайды;
береді к
ейіпкердің іс-әрекетінің өзгеру себебін 1
түсіндіреді;

хаттың құрылымын сақтап жазады; 1

кейіпкердің іс-әрекетіне қатысты 1
Оқығаны бойынша
өзқарасын білдіреді;
2 к
кейіпкерге хат
жазады ой
ын жүйелі жеткізеді; 1
ж
азу барысында грамматикалық 1
нормаларды сақтайды.

Жалпы балл 9

45
ЖОБА

«Демалыс мәдениеті. Мерекелер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға
ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні___________________________________________________________

Бағалау критерийі Тапсырма О
жетістіктерінің деңгейі
№ қу

Төмен Орта Жоғары

Оқиғаның дамуы Мәтіндегі оқиғалардың Мәтіндегі оқиғалардың өзгерісін Мәтіндегі оқиғалардың
барысындағы 1 өзгерісін анықтауда және анықтауда/ кейіпкерлердің іс-өзгерісін анықтайды және
өзгерістерді кейіпкерлердің іс-әрекетін әрекетін бағалауда қателеседі. кейіпкерлердің іс-әрекетіне
анықтайды бағалауда қиналады. қатысты көзқарасын
Кейіпкерлердің іс-бі
лдіреді.
әрекетіне баға береді

Оқыған мәтіннің кейіпкеріне Оқыған мәтіннің кейіпкеріне хат Оқыған мәтіннің
хат жазуда қиналады. жазады, хаттың құрылымын кейіпкеріне оқиғаға
сақтауда/ кейіпкердің іс-әрекетіне қатысты өз көзқарасын
Оқығаны бойынша
атысты көзқарасын білдіруде білдіріп, хат жазады.
кейіпкерге хат жазады 2 қ
қателіктер жібереді.

46
ЖОБА

4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ
1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу
бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін
тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға
бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Әдебиеттік оқу» пәні бойынша тоқсандық жиынтық
бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.

2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар
«Әдебиеттік оқу» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында),
Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).

3. 4 — тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
3.1 Ұзақтығы – 40 минут
Балл саны – 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек жүргізіледі.

3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа
және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан
дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер
түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және
жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 тапсырмадан тұрады.
Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі – оқылым, үшінші
тапсырма жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.

47
ЖОБА

№ Сөйлеу Ортақ Оқу мақсаты Тапсырманың Тапсырма Жалпы
әрекетінің тақырып сипаттамасы саны балл
түрлері

1 Тыңдалым және Су-тіршілік көзі 3.1.2.1 Шығарманың мазмұнын Білім алушы ашық түрдегі
айтылым бірлесе құрастырған жоспар бойынша қысқа және толық 1 6
Демалыс немесе өз сөзімен толық/таңдауына жауапты қажет ететін
мәдениеті. қарай мазмұндау/ сахналау тапсырманы орындайды.
Мерекелер 3.1.4.1
Сөйлеу барысында мақал-
м
әтелдерді/ нақыл сөздерді, вербалды
емес тілдік құралдарды қолдану
3.1.5.1 Өз ойы мен сезімін көркем-
бейнелі сөздерді қолдана отырып
жеткізу

2 Оқылым 3.2.3.1 Шығарманың тақырыбын Білім алушы ашық түрдегі
анықтау және негізгі ойды білдіріп қысқа жауапты қажет
тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді анықтау ететін тапсырманы 1 5
3.2.2.1 Қолдануға (практикалық), орындайды.

бағалауға негізделген сұрақтар қою
және жауап беру
3.2.6.1 Кейіпкердің портретін
сипаттау, оның іс-әрекеті, мінез-
құлқының өзгеру себептерін мәтіннен
дәлелдер келтіріп тауып, бағалау

3 Жазылым 3.3.2.1 Шығарма кейіпкеріне хат/ Білім алушы ашық түрдегі
ертегі (кейіпкер қосу, соңын толық жауапты қажет
өзгерту…)/ өлең (төрт жолды)/ әңгіме ететін тапсырманы 1 5
(оқығаны, көргені бойынша) жазу орындайды.

Жалпы балл 3 16

48
ЖОБА

4. Тапсырма үлгілері және балл қою кестесі

«Әдебиеттік оқу» пәнінен 4-тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың тапсырмалары

Тыңдалым және айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңда. Тапсырмаларды орында.

Бір бұлақтың басында үш жолаушы кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан,
суы мұздай салқын, таза екен. Бұлақтың басында жатқан үлкен таста:
– «Ей, жолаушы, болсаң осы таза бұлақтай бол!», — деген жазу бар екен.
Жолаушылар бұлақтан су ішеді. Сонда тастағы жазуға көзі түскен бір жолаушы:
– Бұл бұлақ күні-түні тынбай ағады. Бара-бара оған басқа бұлақтар қосылып, үлкен өзен
болады. Бұл жазудан мынадай ғибрат алуға болады. Сен де ешқашан жалқауланып,
тоқталып қалма. Сонда мұратыңа жетесің дегені деп түсінемін, – дейді.
Екінші жолаушы тұрып:
– Бұл бұлақ кімді болса да ыстықтағанда салқындатып, рақаттандырады. Сусағанның
шөлін қандырады. Онысы үшін ешкімнен ақы дәметпейді. Олай болса, бұл «біреуге
жақсылық етсең, оны ешкімге міндет етпе» дегені болар, – дейді.
Жолаушының үшіншісі – жас жігіт үндемей тұрады. Жолдастары: «Сен не
ойлайсың?» — деп сұрайды.
– Меніңше, адамдар бұл бұлаққа күні-түні тынбай ағып, тазаланып тұрғаны үшін ынтық
болады. Ал тастағы жазуды: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта дегені деп
түсінемін,- деп жауап беріпті.

• Жолаушылардың бұлақ туралы айтқан пікірлерін тауып, сәйкестендір.

іреуге жақсылық етсең, оны ешкімге міндет
Б
ет
е.
п
ірінші жолаушы
Б

өңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта.
К

шінші жолаушы
Ү

шқашан жалқауланып, тоқтап қалма. Сонда
Е
ұратыңа жетесің.
м

• Сен қай жолаушының пікіріне қосыласың? Неліктен? Мақал-мәтелдерді, көркем
сөздерді қолданып сөйле.
[6]

49
ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсырмаЖауап Балл Қосымша ақпарат

1 Әр дұрыс сәйкестікке 1
балл қойылады.
1

лім алушының ықтимал жауабы: 1 Сұраққа сәйкес дәлелді
1 Бі
Мен үш жолаушының да пікіріне пікір айтады.
қосыламын. Себебі адамдар
1 Өз ойын жүйелі жеткізеді.
еңбекқор болса, мөлдір бұлақ сияқты
басқаларға жақсылық жасай білсе,
1 Сөйлеу барысында мақал-
көңілі қардай таза болса, оған бәрі де
әтелдерді, көркем
ынтық болады деп ойлаймын. м
өздерді қолданады.
с

1 Сөйлеу барысында тілдік
нормаларды сақтайды.

Жалпы балл 6

Оқылым
2. Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.

бала орманға барды. Орманда жеміс-жидектер, құстар көп. Олар қыдырып
Үш
үріп, күннің қалай өткенін байқамай қалды. Енді үйлеріне қайтып келе жатыр. Ата-
ж
асына не деп айтарын білмей, қорқып келеді.
ан
йдегілерге не дейміз? – деді балалардың бірі.
– Ү
лар жол бойына тұра қалып, ақылдаса бастады. Өтірік айту мен шындықты айтудың
О
айсысы оңайырақ?
қ
ен орманда қасқырдан тығылып отырдым деп айтамын. Сонда әкем маған
– М
рыспайды, – деді бірінші бала.
ұ
ен жолда атамды кездестірдім деймін. Сонда анам ашуланбайды, –деді
– М
кіншісі.
е
мен шынымды айтамын, – деді үшінші бала. –Шындықты айту
– Ал
айырақ, себебі ештеңе ойлап табудың керегі жоқ.
оң
В.А. Осеевадан аударылып, бейімделген)
(

• Балалар қандай сұраққа жауап іздеді? _______________________________________

• Оған не әсер етті? ________________________________________________________

• Мәтінге ат қой. __________________________________________________________

• Мәтіндегі негізгі ойды білдіріп тұрған сөйлемді тауып, қоршап сыз.

• Мәтін бойынша «неліктен?» сөзін қатыстырып, 1 сұрақ құрастырып жаз.
_______________________________________________________________________

[5]

50
ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсырмаЖауап Балл Қосымша ақпарат

Өтірік айту мен шындықты 1
айтудың қайсысы оңайырақ?

ебебі олар күні бойы орманда 1 Сұрақтың мазмұнына сәйкес
2 С
жүрді/Ата-аналарына ескертпей баламалы, қысқа және толық
орманға барды/Үйге кеш қайтты… жауаптар қабылданады.

Қайсысы оңайырақ?/ Не оңай?/ 1 Мәтіннің мазмұнына сәйкес
баламалы тақырыптар да
қабылданады.

Шындықты айту оңайырақ, себебі 1
ештеңе ойлап табудың керегі жоқ.

Сен кімнің пікірімен келісесің? 1 Бағалауға негізделген басқа
Неліктен?/Балалар неліктен өтірік сұрақтар да қабылданады.
айтқысы келді?/

Жалпы балл 5

Жазылым

3. Мәтін кейіпкерлерінің қайсысының пікірін қолдайсың? Неліктен? Өз
көзқарасыңды білдіріп, кейіпкерге хат жаз.
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
[5]

51
ЖОБА

Балл қою кестесі

ТапсырмаЖауап Балл Қосымша ақпарат

3 Білім алушының ықтимал жауабы: 1 Хаттың құрылымын сақтап
Сәлем, балалар! Сендер туралы жазады.
мәтінді оқып шықтым. Мен соңғы
1 Кейіпкерлердің мінез-
баланың айтқан пікірімен қосыламын.
ұлқына, іс-әрекетіне
Расында да шындықты айту оңай. қ
қатысты көзқарасын
Өтіріктің соңы жақсылыққа
лдіреді.
апармайды. Сондықтан да ата-бі
аналарыңа шындарыңды айтуларың
ейіпкердің іс-әрекетіне
керек. 1 К
аға береді.
Сәлеммен …/ б
ІІ нұсқа.
1 Сөз орамдары мен
Сәлем, балақай! Сенің айтқан сөзіңді
сөйлемдерді мағынасына
оқып, қуанып қалдым. Сен өте адал
сәйкес қолданады.
бала екенсің. Өте дұрыс айтасың. Басқа
балалар сенен үлгі алуы керек.
рамматикалық нормаларды
Әрқашан осы адалдығыңды сақтай біл. 1 Г
тайды.
Сәлеммен досың … сақ

Жалпы балл 5

5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға
мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер,
плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау
оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға
жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен
таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау
басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау
барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар
(спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына
мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне
көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен
сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім
алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға
көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге
тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі
хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын
тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.

6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация
үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін
балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

52

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *